हिंदी
महाराष्ट्र स्टेट बोर्डएसएससी (मराठी माध्यम) १० वीं कक्षा

जर D(-7, 6), E(8, 5) आणि F(2, -2) हे त्रिकोणाच्या बाजूंचे मध्यबिंदू असतील, तर त्या त्रिकोणाच्या मध्यगा संपातबिंदूचे निर्देशक काढा. - Mathematics 2 - Geometry [गणित २ - भूमिती]

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

जर D(-7, 6), E(8, 5) आणि F(2, -2) हे त्रिकोणाच्या बाजूंचे मध्यबिंदू असतील, तर त्या त्रिकोणाच्या मध्यगा संपातबिंदूचे निर्देशक काढा.

योग

उत्तर

समजा, A(x1, y1), B(x2, y2) आणि C(x3, y3) हे त्रिकोणाचे शिरोबिंदू आहेत. 

बिंदू D(-7, 6), E(8, 5) व F(2, -2) हे अनुक्रमे बाजू BC, AC व AB चे मध्यबिंदू आहेत.

समजा, G हा ΔABC चा मध्यगासंपातबिंदू आहे.

D हा रेख BC चा मध्यबिंदू आहे.

मध्यबिंदूच्या सूत्रानुसार,

D चे निर्देशक = `((x_2 + x_3)/2, (y_2 + y_3)/2)`

∴ (-7, 6) = `((x_2 + x_3)/2, (y_2 + y_3)/2)`

∴ `(x_2 + x_3)/2 = -7` आणि `(y_2 + y_3)/2 = 6`

∴ x2 + x3 = -14 ....(i) आणि

y2 + y3 = 12 ..…(ii)

E हा रेख AC चा मध्यबिंदू आहे.

मध्यबिंदूच्या सूत्रानुसार,

E चे निर्देशक = `((x_1 + x_3)/2, (y_1 + y_3)/2)`

∴ (8, 5) = `((x_1 + x_3)/2, (y_1 + y_3)/2)`

∴ `(x_1 + x_3)/2 = 8` आणि `(y_1 + y_3)/2 = 5`

∴ x1 + x3 = 16 ..…(iii) आणि

y1 + y3 = 10 …(iv)

F हा रेख AB चा मध्यबिंदू आहे.

मध्यबिंदूच्या सूत्रानुसार,

F चे निर्देशक = `((x_1 + x_2)/2, (y_1 + y_2)/2)`

∴ (2, -2) = `((x_1 + x_2)/2, (y_1 + y_2)/2)`

∴ `(x_1 + x_2)/2 = 2` आणि `(y_1 + y_2)/2` = -2

∴ x1 + x2 = 4 …(v) आणि 

y1 + y2 = - 4 …(vi)

(i), (iii) आणि (v) यांची बेरीज करून,

x2 + x3 + x1 + x3 + x1 + x2 = -14 + 16 + 4 

∴ 2x1 + 2x2 + 2x3 = 6

∴ x1 + x2 + x3 = 3 …(vii)

(ii), (iv) आणि (vi) यांची बेरीज करून,

y2 + y3 + y1 + y3 + y1 + y2 = 12 + 10 - 4 

∴ 2y1 + 2y2 + 2y3 = 18 

∴ y1 + y2 + y3 = 9 ..…(viii)

G हा ΔABC चा मध्यगासंपातबिंदू आहे.

मध्यगासंपातबिंदूच्या सूत्रानुसार,

G चे निर्देशक = `((x_1 + x_2 + x_3)/3, (y_1 + y_2 + y_3)/3)`

= `(3/3, 9/3)` ....…[(vii) आणि (viii) वरून]

= (1, 3)

∴ त्रिकोणाच्या मध्यगासंपातबिंदूचे निर्देशक (1, 3) आहेत.

shaalaa.com
रेषाखंडाच्या मध्यबिंदूचे सूत्र
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 5: निर्देशक भूमिती - संकीर्ण प्रश्नसंग्रह 5 [पृष्ठ १२३]

APPEARS IN

बालभारती Geometry (Mathematics 2) [Marathi] 10 Standard SSC Maharashtra State Board
अध्याय 5 निर्देशक भूमिती
संकीर्ण प्रश्नसंग्रह 5 | Q 14. | पृष्ठ १२३

संबंधित प्रश्न

रेख AB हा वर्तुळाचा व्यास असून बिंदू P हे केंद्र आहे. A(2, -3)आणि P (-2, 0) असल्यास B बिंदूचे निर्देशक काढा.


(22, 20) आणि (0, 16) यांना जोडणाऱ्या रेषाखंडाच्या मध्यबिंदूचे निर्देशक काढा.


P(0,6) आणि Q(12,20) यांना जोडणाऱ्या रेषाखंडाच्या मध्यबिंदूचे निर्देशक काढा.


समांतरभुज चौकोनाच्या तीन शिरोबिंदूंचे निर्देशक A(5,6), B(1,-2) आणि C(3,-2) असतील तर चौथ्या बिंदूच्या निर्देशकांच्या शक्य त्या सर्व जोड्या काढा.


रेख AB वरील बिंदू P, Q, R व S यांच्यामुळे त्या रेषाखंडाचे पाच एकरूप भाग होतात. जर A-P-Q – R-S-B आणि Q(12, 14), S(4, 18); तर A, P, R आणि B चे निर्देशक काढा. 


A(-1, 1), B(5, -3) आणि C(3, 5) हे शिरोबिंदू असलेल्या त्रिकोणाच्या मध्यगांच्या लांबी काढा.


P(1, –2), Q(5, 2), R(3, –1), S(–1, –5) हे समांतरभुज चौकोनाचे शिरोबिंदू आहेत, हे दाखवा.


जर A(–4, 2) आणि B(6, 2) यांना जोडणाऱ्या रेषाखंडाचा मध्यबिंदू P असेल, तर P चे निर्देशक ______ 


A(-4, 2) व B(6, 2) या बिंदूंना जोडणाऱ्या रेषाखंडाच्या बिंदू P हा मध्यबिंदू आहे. तर P बिंदूचे निर्देशक काढण्यासाठी कृती पूर्ण करा.

उकल:

(-4, 2) = (x1, y1), (6, 2) = (x2, y2) आणि बिंदू P चे निर्देशक (x, y) मानू

मध्यबिंदूच्या सूत्रानुसार,

`x = (x_1 + x_2)/2`

∴ `x = (square + 6)/2`

∴ `x = square/2`

∴ x = `square`

`y = (y_1 + y_2)/2`

∴ `y = (2 + square)/2`

∴ y = `4/2`

∴ y = `square`

∴ मध्यबिंदू P चे निर्देशक `square` आहेत.


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×