मराठी
महाराष्ट्र राज्य शिक्षण मंडळएस.एस.सी (मराठी माध्यम) इयत्ता १० वी

ΔAMT ~ ΔAHE, ΔAMT मध्ये AM = 6.3 सेमी, ∠TAM = 50°, AT = 5.6 सेमी आणि AMAH=75 तर ΔAHE काढा. - Mathematics 2 - Geometry [गणित २ - भूमिती]

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

ΔAMT ~ ΔAHE, ΔAMT मध्ये AM = 6.3 सेमी, ∠TAM = 50°, AT = 5.6 सेमी आणि `"AM"/"AH" = 7/5` तर ΔAHE काढा.

बेरीज

उत्तर

विश्लेषण:

आकृतीत दाखवल्याप्रमाणे,

समजा, A – H – M व A – E – T.

ΔAMT ~ ΔAHE ......[पक्ष]

∴ ∠TAM ≅ ∠EAH ....[समरूप त्रिकोणांचे संगत कोन]

`"AM"/"AH" = "MT"/"HE" = "AT"/"AE"` .....(i) [समरूप त्रिकोणांच्या संगत बाजू]

परंतु, `"AM"/"AH" = 7/5`  .....(ii) [पक्ष]

∴ `"AM"/"AH" = "MT"/"HE" = "AT"/"AE" = 7/5`  .....[(i) आणि (ii) वरून]

∴ ΔAMT च्या बाजू या ΔAHE च्या संगत बाजूंपेक्षा अधिक लांबीच्या आहेत.

∴ बाजू AH ची लांबी ही बाजू AM च्या लांबीच्या 7 समान भागांपैकी 5 भाग एवढी असेल. त्यामुळे, जर आपण त्यामुळे काढला, तर बिंदू H हा बाजू AM वर असून तो बिंदू A पासून 5 भाग एवढ्या अंतरावर असेल.
आता, बिंदू E हा किरण AT चा छेदनबिंदू असून H बिंदूतून जाणारी रेषा MT ला समांतर आहे.
ΔAHE हा ΔAMT चा इष्ट समरूप त्रिकोण आहे.

रचनेच्या पायऱ्या:

i. दिलेल्या मापाचा ΔAMT काढा. बाजू AM शी लघुकोन करणारा किरण AB काढा.

ii. कंपासमध्ये सोयीस्कर अंतर घेऊन किरण AB वर A1, A2, A3, A4, A5, A6 व A7 हे सात बिंदू असे दाखवा, की AA1 = A1A2 = A2A3 = A3A4 = A4A5 = A5A6 = A6A7.

iii. A7M जोडा. बिंदू A5 मधून A7M ला समांतर रेषा काढा. ही रेषा रेख AM ला बिंदू H मध्ये छेदते.

iv. H बिंदूतून बाजू TM ला समांतर रेषा काढा. ही रेषा व रेख AT यांच्या छेदनबिंदूला E नाव द्या. ΔAHE हा ΔAMT शी समरूप असणारा इष्ट त्रिकोण आहे. 

 

shaalaa.com
समरूप त्रिकोणाची रचना
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 4: भौमितिक रचना - सरावसंच 4.1 [पृष्ठ ९६]

APPEARS IN

बालभारती Geometry (Mathematics 2) [Marathi] 10 Standard SSC Maharashtra State Board
पाठ 4 भौमितिक रचना
सरावसंच 4.1 | Q 4. | पृष्ठ ९६

संबंधित प्रश्‍न

जर ΔABC ∼ ΔPQR, `"AB"/"PQ" = 7/5` तर ______ 


ΔPYQ असा काढा की, PY = 6.3 सेमी, YQ = 7.2 सेमी, PQ = 5.8 सेमी. ΔXYZ हा ΔPYQ शी समरूप त्रिकोण असा काढा की, `"YZ"/"YQ" = 6/5`.


पुढील उपप्रश्नासाठी चार पर्यायी उत्तरे दिली आहेत. त्यांपैकी अचूक पर्याय निवडून त्यांचे वर्णाक्षर लिहा.

व्यासाच्या अंत्यबिंदूतून वर्तुळाला काढलेल्या स्पर्शिका परस्परांना ______ असतात. 


∠PQR हा 115° काढा. त्याचे दोन एकरूप कोनांत विभाजन करा. 


ΔAMT ~ ΔAHE, ΔAMT मध्ये AM = 6.3 सेमी, ∠MAT = 120°, AT = 4.9 सेमी, `"AM"/"HA" = 7/5` तर ΔAHE काढा. 


ΔRHP ∼ ΔNED, ΔNED मध्ये, NE = 7 सेमी, ∠D = 30°, ∠N = 20° तसेच `"HP"/"ED" = 4/5,` तर ΔRHP काढा.


ΔABC मध्ये, BC = 6 सेमी, ∠B = 45°, ∠A = 100°. ΔABC ∼ ΔPBQ. त्रिकोणाच्या संगत बाजूंचे गुणोत्तर 7:4 असल्यास ΔABC व ΔPBQ काढा. 


ΔXYZ ∼ ΔPYR. ΔXYZ मध्ये, XY = 4.5 सेमी, ∠Y = 60°, YZ = 5.1 सेमी व `"XY"/"PY" = 4/7,` तर ΔXYZ व ΔPYR काढा. 


एक समद्विभुज त्रिकोण असा काढा, की त्याचा पाया 5 सेमी व उंची 4 सेमी आहे. त्या त्रिकोणाला समरूप त्रिकोण असा काढा, की त्याच्या बाजू मूळ त्रिकोणाच्या संगत बाजूंच्या `2/3` पट आहेत.


ΔPQR मध्ये, ∠P = 40°, PQ ≅ PR, QR = 7 सेमी. ΔXYZ ∼ ΔPQR, XY:PQ = 3:2 असल्यास ΔXYZ काढा. 


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×