Advertisements
Advertisements
प्रश्न
गोरगरीब जनतेच्या कल्त्याणासाठी काम करणाऱ्या भारतातील पाच व्यक्तींची माहिती आंतरजालाचा वापर करून मिळवा. मिळवलेली माहिती वर्गात सांगा. मुद्दे- संक्षिप्त परिचय, उल्लेखनीय कार्य, मिळालेले पुरस्कार.
थोडक्यात उत्तर
उत्तर
भारतामध्ये गरीब आणि वंचित जनतेच्या कल्याणासाठी अनेक व्यक्तींनी उल्लेखनीय कार्य केले आहे. खालील पाच व्यक्तींची माहिती सादर केली आहे:
-
मदर तेरेसा (अग्नेस गोंझा बोजाझियू):
- संक्षिप्त परिचय: मूलतः अल्बेनियातील असलेल्या मदर तेरेसा यांनी भारतात येऊन गरीब, आजारी आणि अनाथ लोकांसाठी आपले जीवन समर्पित केले.
- उल्लेखनीय कार्य: त्यांनी 1950 मध्ये 'मिशनरीज ऑफ चॅरिटी' या संस्थेची स्थापना केली, ज्याद्वारे कोलकाता आणि इतर ठिकाणी अनेक आश्रयस्थळे, रुग्णालये आणि अनाथालये चालविली.
- मिळालेले पुरस्कार: 1979 मध्ये नोबेल शांतता पुरस्कार, भारत सरकारकडून भारतरत्न (1980) आणि पद्मश्री (1962) पुरस्कारांनी सन्मानित.
-
बाबा आमटे (मुरलीधर देवीदास आमटे):
- संक्षिप्त परिचय: महाराष्ट्रातील समाजसेवक, ज्यांनी कुष्ठरोग्यांच्या पुनर्वसनासाठी आपले जीवन समर्पित केले.
- उल्लेखनीय कार्य: 'आनंदवन' या पुनर्वसन केंद्राची स्थापना करून कुष्ठरोग्यांना शिक्षण, रोजगार आणि आरोग्यसेवा उपलब्ध करून दिली.
- मिळालेले पुरस्कार: रॅमन मॅगसेसे पुरस्कार (1985), पद्मविभूषण (1986), टेम्पलटन पुरस्कार (1990).
-
डॉ. वर्किस कुरियन:
- संक्षिप्त परिचय: भारतातील 'दुग्धक्रांतीचे जनक' म्हणून ओळखले जाणारे, ज्यांनी भारताला जगातील सर्वात मोठा दूध उत्पादक देश बनविण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली.
- उल्लेखनीय कार्य: 'अमूल' या सहकारी संस्थेच्या माध्यमातून 'श्वेतक्रांती' घडवून ग्रामीण भागातील लाखो दूध उत्पादकांना आर्थिक स्थैर्य दिले.
- मिळालेले पुरस्कार: रॅमन मॅगसेसे पुरस्कार (1963), पद्मश्री (1965), पद्मभूषण (1966), पद्मविभूषण (1999).
-
सुधा मूर्ती:
- संक्षिप्त परिचय: लेखिका आणि समाजसेविका, इन्फोसिस फाऊंडेशनच्या अध्यक्षा.
- उल्लेखनीय कार्य: शिक्षण, आरोग्य, ग्रामीण विकास आणि महिला सशक्तीकरणासाठी विविध प्रकल्प राबविले; अनेक शाळा, ग्रंथालये आणि रुग्णालये उभारली.
- मिळालेले पुरस्कार: पद्मश्री (2006), रोटरी क्लबचे 'पॉल हॅरिस फेलो' सन्मान.
-
अन्ना हजारे (किसन बाबुराव हजारे):
- संक्षिप्त परिचय: महाराष्ट्रातील समाजसेवक आणि भ्रष्टाचारविरोधी कार्यकर्ते.
- उल्लेखनीय कार्य: राळेगण सिद्धी या गावाचे आदर्श गाव म्हणून रूपांतर केले; जलसंवर्धन, वृक्षारोपण आणि ग्रामविकासासाठी कार्य केले; भारतात भ्रष्टाचारविरोधी जनआंदोलनाचे नेतृत्व केले.
- मिळालेले पुरस्कार: पद्मभूषण (1992), पद्मश्री (1989).
या व्यक्तींनी आपल्या कार्यातून समाजातील गरीब आणि वंचित घटकांच्या जीवनात सकारात्मक बदल घडवून आणले आहेत.
shaalaa.com
या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?