Advertisements
Advertisements
प्रश्न
पुढील विधान सकारण स्पष्ट करा.
भारतीय राष्ट्रीय सभेत दोन गट तयार झाले.
स्पष्ट करा
उत्तर
१८८५ मध्ये भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसची स्थापना झाली. नंतर, दोन्ही गटांच्या मतांमध्ये फरक असल्याने संघटनेत फूट पडली.
- अतिरेकी
- मध्यम
१९०७ मध्ये भारतीय काँग्रेस दोन गटात विभागली गेली. काँग्रेसच्या सुरत अधिवेशनात ही गळती अधिकृतपणे दिसून आली.
अतिरेकी आणि मध्यम यांच्यातील फरकांची कारणे अशी होती:
- भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (INC) च्या १८८५-१९०५ या काळात मध्यमांचे वर्चस्व होते.
- सुरेंद्रनाथ बॅनर्जी, गोपाळ कृष्ण गोखले, फिरोजशाह मेहता इत्यादी मध्यम होते.
- ब्रिटीश त्यांच्या मागण्या मान्य करतील तेव्हाच मान्य करतील या "मध्यम" कल्पनेवर मध्यममार्गी प्रभाव पाडत होते.
- या मध्यममार्गी लोकांचा असा विश्वास होता की विनंती, प्रार्थना, बैठका, पत्रके आणि पत्रके ही औपचारिक संदेश आणि ब्रिटिशांना त्यांच्या मागण्या मांडण्यासाठी प्रतिनिधीमंडळे म्हणून पाठवली जातात.
- पण मध्यममार्गी कोणतेही उल्लेखनीय उद्दिष्ट साध्य करू शकले नाहीत. १८९२ च्या भारतीय परिषद कायद्याद्वारे ते विधान परिषदेचा विस्तार करू शकले.
- यामुळे काँग्रेसच्या सदस्यांमध्ये असंतोष निर्माण झाला.
- बंगालच्या फाळणीमुळे सदस्य अस्वस्थ झाले आणि काँग्रेसमध्ये अतिरेकीपणा वाढण्याचे हे एक कारण होते.
- १९०७ मध्ये, पुण्यात झालेल्या भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसच्या बैठकीत संघटनेत अनेक समस्या निर्माण झाल्या. अतिरेकी लाला लजपत राय किंवा बाळ गंगाधर टिळक यांना अध्यक्ष म्हणून हवे होते. परंतु मध्यममार्गी रासबिहारी घोष यांना अध्यक्ष म्हणून हवे होते.
- म्हणून, गोपाळ कृष्ण गोखले यांनी काँग्रेसचे बैठकीचे ठिकाण पुण्याहून सुरतमध्ये बदलण्याचा निर्णय घेतला. जर पुणे बैठकीचे ठिकाण असेल तर बाळ गंगाधर टिळक अध्यक्ष होतील. ही मध्यमवर्गीयांची भीती होती.
shaalaa.com
या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?