Advertisements
Advertisements
प्रश्न
संख्यारेषेवर `sqrt7` ही संख्या दाखवा.
उत्तर
संख्या रेषा रेखांकित करण्याची पद्धत:
- दिलेल्या आकृतीप्रमाणे एक संख्या रेषा काढा.
- O, A आणि B हे बिंदू चिन्हांकित करा, जिथे OA = AB = 1 युनिट आहे.
- बिंदू O हा 0 दर्शवतो आणि बिंदू B हा 2 दर्शवतो.
- बिंदू B वरून संख्या रेषेला CB लंब रेषा काढा, जिथे BC = 1 युनिट आहे.
- OC ला जोडा, त्यामुळे ∆OBC हा समकोणी त्रिकोण बनेल.
पायथागोरस प्रमेयाचा वापर:
(OC)2 = (OB)2 + (BC)2
= (2)2 + (1)2
= 4 + 1
= 5
संख्या रेषेवर `sqrt6` दर्शविण्याची पद्धत:
- O हे केंद्र धरून आणि OC = `sqrt5` हे त्रिज्या घेऊन एक वर्तुळाकृती कमान (arc) काढा, जी संख्या रेषेला D बिंदूवर छेदेल.
- त्यामुळे, OC = OD = `sqrt5` होईल.
- D बिंदूवरून संख्या रेषेला ED ही लंब रेषा काढा, जिथे ED = 1 युनिट आहे.
- OE ला जोडा, त्यामुळे ∆ODE हा समकोणी त्रिकोण बनेल.
पायथागोरस प्रमेयाचा वापर:
∆ODE मध्ये:
(OE)2 = (OD)2 + (DE)2
= (5)2 + (1)2
= 5 + 1
= 6
संख्या रेषेवर `sqrt7` दर्शविण्याची पद्धत:
-
O हे केंद्र धरून आणि OE = `sqrt6` हे त्रिज्या घेऊन एक वर्तुळाकृती कमान (arc) काढा, जी संख्या रेषेला F बिंदूवर छेदेल.
→ त्यामुळे, OE = OF = `sqrt6` होईल. -
F बिंदूवरून संख्या रेषेला GF ही लंब रेषा काढा, जिथे GF = 1 युनिट आहे.
-
OG ला जोडा, त्यामुळे ∆OFG हा समकोणी त्रिकोण बनेल.
पायथागोरस प्रमेयाचा वापर:
∆OFG मध्ये:
(OG)2 = (OF)2 + (FG)2
= (6)2 + (1)2
= 6 + 1
= 7
अर्क काढून `sqrt7` मिळवणे: O हे केंद्र धरून आणि OG = `sqrt7` हे त्रिज्या घेऊन एक वर्तुळाकृती कमान (arc) काढा, जी संख्या रेषेला H बिंदूवर छेदेल.
→ त्यामुळे, OG = OH = `sqrt7` होईल.