मराठी
महाराष्ट्र राज्य शिक्षण मंडळएस.एस.सी (मराठी माध्यम) इयत्ता ९ वी

तुमच्या सभोवतालची 5 उदाहरणे घेऊन त्यांचे न्यूटनच्या गतीविषयक नियमांवर आधारित स्पष्टीकरण लिहा. - Science and Technology [विज्ञान आणि तंत्रज्ञान]

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

तुमच्या सभोवतालची 5 उदाहरणे घेऊन त्यांचे न्यूटनच्या गतीविषयक नियमांवर आधारित स्पष्टीकरण लिहा.

थोडक्यात उत्तर

उत्तर

  1. उदाहरण 1:
    जेव्हा आपण बसने प्रवास करतो, तेव्हा थांबलेली बस सुरू होताना प्रथम मागे गेल्याचे जाणवते. हे न्यूटनच्या गतिविषयक पहिल्या नियमाचे उदाहरण आहे.
    स्पष्टीकरण:
    1. जेव्हा वस्तू आरामात असते किंवा गतिमान अवस्थेत असते, तेव्हा ती वस्तू तिच्यातील जडत्वामुळे आपली अवस्था स्वत:हून बदलत नाही.
    2. जेव्हा बस विराम अवस्थेत असते, तेव्हा त्या बसच्या आत आपणही विराम अवस्थेत असतो.
    3. बस सुरू होते, तेव्हा बसमध्ये बसल्याने आपल्यालाही वेग मिळतो; परंतु शरीराचा वरचा भाग विराम अवस्थेतच राहण्याचा प्रयत्न करतो.
    4. त्याच्या परिणामस्वरूप, विराम अवस्थेतील जडत्वामुळे आपल्याला मागे ढकलण्याचा प्रयत्न करायला लागतो. तर, बस पुढच्या दिशेने सुरू होते.
  2. उदाहरण 2:
    कारपेट उचलून झटकल्यावर तिच्यातील धूळ खाली पडते. हे न्यूटनच्या गतिविषयक पहिल्या नियमाचे उदाहरण आहे.
    स्पष्टीकरण:
    1. जेव्हा कारपेटला उचलून सफाई केली जाते, तेव्हा तीची गती वाढते.
    2. कारपेटवर धूळ असते आणि जडत्वामुळे ती विराम अवस्थेत असते.
    3. झटकल्यामुळे धुळीचे कण कारपेटपासून दूर जातात, गुरुत्वाकर्षणामुळे सुटे कण खाली पडतात आणि कारपेट स्वच्छ होते.
  3. उदाहरण 3:
    चेंडूचा झेल घेताना खेळाडू हात मागे घेतात. हे न्यूटनच्या गतिविषयक दुसऱ्या नियमाचे उदाहरण आहे.
    स्पष्टीकरण:
    1. चेंडू पकडण्याच्या क्रियेसाठी खेळाडू हातांना मागच्या दिशेने घेतात, ज्यामुळे चेंडू पकडण्याच्या क्रियेसाठी हातांना अधिक वेळ मिळतो.
    2. न्यूटनच्या गतिविषयक दुसऱ्या नियमानुसार, संवेगाचा परिवर्तन बलाच्या प्रमाणाच्या समानुपातीप्रमाणे असतो.
    3. चेंडू पकडण्यासाठी अधिक वेळ घेतल्याने संवेग बदल फार कमी प्रमाणात होतो. त्यामुळे, खेळाडू कमी बल लावून चेंडू पकडतो आणि त्याच्या हाताला झटका बसत नाही.
  4. उदाहरण 4:
    टेबलावर ठेवलेले पुस्तक तसेच राहते. हे न्यूटनच्या तिसऱ्या नियमाचे उदाहरण आहे.
    स्पष्टीकरण:
    1. टेबलवर ठेवलेल्या पुस्तकाला काही वजन असते, कारण हे वजन म्हणजे टेबलवर वापरलेला बल.
    2. न्यूटनच्या गतिविषयक तिसऱ्या नियमानुसार, क्रिया आणि प्रतिक्रिया बल एकाच वेळी काम करतात.
    3. म्हणून, टेबलवरच्या दिशेने पुस्तकावर बल प्रयुक्त करते आणि पुस्तकाच्या वजनाचे संतुलन होते.
    4. तसेच, दोन्ही बले संतुलित झाल्याने कोणतीही चालना असत नाही. त्यामुळे, टेबलवर ठेवलेले पुस्तक स्थिर राहते.
  5. उदाहरण 5:
    हवा भरलेला फुगा हातातून सोडल्यास पुढे जातो. हे न्यूटनच्या गतिविषयक तिसऱ्या नियमाचे उदाहरण आहे.
    स्पष्टीकरण:
    हवा खालच्या दिशेने सोडली गेल्याने ती तेवढेच विरुद्ध बल फुग्यावर प्रयुक्त करते, त्यामुळे फुगा पुढे ढकलला जातो.

shaalaa.com
न्यूटनचे गतीविषयक नियम
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 1: गतीचे नियम - स्वाध्याय [पृष्ठ १७]

APPEARS IN

बालभारती Science and Technology [Marathi] 9 Standard Maharashtra State Board
पाठ 1 गतीचे नियम
स्वाध्याय | Q 6. | पृष्ठ १७
Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×