मराठी

Marathi - Composite [[मराठी - संयुक्त (द्वितीय भाषा)] Official 2023-2024 SSC (English Medium) 10th Standard Board Exam Question Paper Solution

Advertisements
Marathi - Composite [[मराठी - संयुक्त (द्वितीय भाषा)] [Official]
Marks: 40 Maharashtra State Board
SSC (English Medium)
SSC (Hindi Medium)

Academic Year: 2023-2024
Date & Time: 4th March 2024, 11:00 am
Duration: 2h
Advertisements

विभाग - 1 : गद्य
[12]1
[6]1.A

उताऱ्याच्या आधारे सूचनेनुसार कृती करा :

(1) आकृती पूर्ण करा:    (2)

डासांनी मग त्यांची जनरल बॉडी मीटिंग ठेवली. दासू-दासीचा अहवाल सगळ्यांनी ऐकला. सगळे गंभीर झाले. विचारविनिमय सुरू झाला. त्यांच्यातला एक डॉक्टर संशोधक पुढे आला. म्हणाला, ‘‘मी एक लोकल ॲनेस्थेशिया देणारं रसायन शोधलंय. आपल्या सुईवर ते लावायचं, की ती खुपसलेली त्याला कळायचंही नाही.’’

सगळ्यांच्या तोंडून एकदम ‘वा!’ असा उद्गार बाहेर पडला. डास पुढाऱ्यानं त्याला विचारलं, ‘‘त्याचं पेटंटबिटंट काही नाही ना?’’

‘‘छे छे, तसं करायला आपण माणसं का आहोत?’’ हशा उसळला.

तो पुढे म्हणाला, ‘‘ज्या वनस्पतीपासून ते रसायन मिळतं, त्या मुबलक आहेत आणि त्यांनी सहकार्य करायचं कबूल केलंय. शिवाय, आपल्या शरीरातल्या त्या जंतूंसाठी आपणच ती अँटिबायोटिक्स घेतली तर? आता राहता राहिला प्रश्न आपल्या गुणगुणीचा. माझे त्यावर प्रयोग सुरू आहेत.’’

(2) एका वाक्यात उत्तर लिहा :     (1)

डासांच्या जनरल बॉडी मीटिंगमध्ये हशा का उसळला ?

(3) स्वमत:   (3)

पाठातील डास आणि माणूस यांच्यातील संवादाच्या आधारे डासांचे म्हणणे तुमच्या शब्दांत लिहा.

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.1] डासपीटिका
[6]1.B

उताऱ्याच्या आधारे सूचनेनुसार कृती करा:

(1) चौकटी पूर्ण करा:   (2)

  1. काचेच्या खिडकीतून लेखकाकडे टक लावून पाहणारा - _______
  2. लेखकाच्या पुरस्कारप्राप्त ग्रंथाचे नाव - _______

माझ्या ग्रंथाला राज्यपुरस्कार मिळाला, माझ्या व्याख्यानमाला गाजल्या, आदर्श प्राध्यापक म्हणून माझा गौरव झाला, मला डी. लिट. मिळाली, राष्ट्रीय प्राध्यापक म्हणून माझा सन्मान झाला, ‘संतसाहित्यचिंतना’ सारख्या माझ्या पुस्तकाला श्रेष्ठ संतसाहित्यविषयक ग्रंथाचा पुरस्कार मिळाला, मला परदेशाची निमंत्रणं आली, की त्या बातम्या सांगणारी जी पत्रं नि तारा माझ्या टेबलावर येऊन पडत, ती पाकिटं फोडून या बातम्या मी प्रथम कुणाला सांगत असे? काचेच्या खिडकीतून माझ्याकडे टक लावून पाहणाऱ्या मकबऱ्याला! मग मकबऱ्याचे मिनार मिस्कीलपणे हसत-डोलत. त्याचा घुमट तरारून येई. माझ्या यशानं त्यालाही तेज चढे. त्याच्या स्नेहशील दृष्टीच्या वर्षावात मी अखंड न्हाऊन निघत असे. माझ्या आयुष्यात या स्नेहाळ क्षणांना फार फार मोलाचं स्थान आहे. हे सारे क्षण मी माझ्या हृदयात खोल खोल जपून ठेवले आहेत, दडवून ठेवले आहेत.

(2) आकृती पूर्ण करा:   (2)

(3) जोड्या लावा.    (2)

'अ' गट 'ब' गट
(i) मिस्किलपणे हसणारे (1) मकबरा
(ii) तरारून येणारे (2) मिनार
  (3) घुमट
Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.06] मकबरा - माझ्या मनातला!
विभाग - 2 : पद्य
[8]2
[4]2.A

कवितेच्या आधारे सूचनेनुसार कृती करा: (4)

(1) आकृती पूर्ण करा: (2)

अरे खोप्यामधी खोपा
सुगरणीचा चांगला
देखा पिलासाठी तिनं
झोका झाडाले टांगला।

पिलं निजले खोप्यात
जसा झुलता बंगला
तिचा पिलामधी जीव
जीव झाडाले टांगला।

खोपा इनला इनला
जसा गिलक्याचा कोसा
पाखराची कारागिरी
जरा देख रे मानसा।

तिची उलूशीच चोच
तेच दात, तेच ओठ
तुले देले रे देवानं
दोन हात दहा बोटं।

(2) दिलेल्या काव्यपंक्तींचा सरळ अर्थ लिहा: (2)

खोपा इनला इनला
जसा गिलक्याचा कोसा
पाखराची कारागिरी
जरा देख रे मानसा।

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.05] खोप्यामधी खोपा
[4]2.B

कवितेच्या आधारे सूचनेनुसार कृती करा: (4)

(1) चौकटी पूर्ण करा: (2)

  1. कवितेत आलेल्या नद्यांची नावे - ______, ______
  2. मनातून वाहून जाण्यात अशा गोष्टी - ______, ______

हा देश माझा याचे, भान जरासे राहू द्या रे।।धृ।।

हा उंच हिमालय माझा, हा विशाल सागर माझा
ह्या गंगा, यमुना, शेती, धरती, बागबगीचा माझा
अभिलाषा यांची धरिता, कुणी नजर वाकडी करता
या मरण द्यावया, स्फुरण आपल्या बाहू पावू द्या रे।।१।।

जे हात उत्सुकलेले, दगडांच्या वर्षावाला
रोखा ते, लावा कार्याला, या देशाच्या प्रगतीला
हे बंद करा उत्पात, थांबवा आपुला घात
सामर्थ्य न जावो व्यर्थ, काहिसा अर्थही येऊ द्या रे।।२।।

जरी अनेक अपुले धर्म, जरी अनेक अपुल्या जाती
परी अभंग असू द्या, सदैव अपुली माणसुकीची नाती
द्या सर्व दूर ललकारी, फुंकारे एक तुतारी
संदेश राेष जे, द्वेष मनातील वाहून जाऊ द्या रे।।३।।

(2) खालील पंक्तींचा सरळ अर्थ लिहा: (2)

जरी अनेक अपुले धर्म, जरी अनेक अपुल्या जाती
परी अभंग असू द्या, सदैव अपुली माणसुकीची नाती

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.11] हा देश माझा
विभाग - 3 : भाषाभ्यास
[8]3
[4]3.A | व्याकरण घटकांवर आधारित कृती:
[2]3.A.i
Advertisements
[1]3.A.i.1

पुढील वाक्याचा काळ ओळखून लिहा:

हे पेन काहीसं वजनदार आहे.

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.16] व्याकरण विभाग
[1]3.A.i.2

पुढील वाक्याचा काळ ओळखून लिहा:

इतिहासाची एक परिक्रमा पूर्ण झाली.

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.16] व्याकरण विभाग
[2]3.A.ii | वाक्यप्रचार

खालील वाक्प्रचार व त्यांचे अर्थ यांच्या योग्य जोड्या जुळवा:

वाक्प्रचार वाक्प्रचारांचे अर्थ
(i) भांबावून जाणे (१) खूप प्रेम करणे
(ii) जिवापाड प्रेम करणे (२) गोंधळून जाणे
    (३) आकर्षित करणे
Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.16] व्याकरण विभाग
[4]3.B | शब्दसंपत्ती
[1]3.B.i

समानार्थी शब्द लिहा:

चित्त - ______

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.16] व्याकरण विभाग

समानार्थी शब्द लिहा:

मेघ - ______

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.16] व्याकरण विभाग
[1]3.B.ii

पुढील शब्दांतील अक्षरांवरून अर्थपूर्ण दोन शब्द तयार करा:

मिरवणूक

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.16] व्याकरण विभाग
[1]3.B.iii

खाली दिलेल्या शब्दांमधून अचूक शब्द ओळखा:

कठीण/कठीन/कठिण/कटीन

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.16] व्याकरण विभाग
[1]3.B.iv

खाली दिलेल्या विरामचिन्हांची नावे लिहा:

विरामचिन्हे विरामचिन्हांची नावे
? ______
. ______
Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.16] व्याकरण विभाग
विभाग - 4 : उपयोजित लेखन
[12]4
Advertisements
[4]4.A | पत्रलेखन
[4]4.A.i

योगेश/योगिता मोरे विद्यार्थी प्रतिनिधी या नात्याने क्रीडा साहित्याची मागणी करणारे पत्र व्यवस्थापकांना लिहा.

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.15] उपयोजित लेखन
[4]4.A.ii

योगेश/योगिता मोरे विद्यार्थी प्रतिनिधी या नात्याने क्रीडा साहित्य खरेदीवर विशेष सवलत दिल्या- बद्दल अभिनंदन करणारे पत्र व्यवस्थापकांना लिहा.

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.15] उपयोजित लेखन
[4]4.B | खालीलपैकी कोणतीही एक कृती सोडवा:
[4]4.B.i | गद्य आकलन:

खालील उतारा वाचून त्यावर चार प्रश्‍न असे तयार करा, की ज्यांची उत्तरे प्रत्येकी एका वाक्यात येतील:

ही एका खेड्यातील गोष्ट आहे. काही विचारी गावकऱ्यांनी गावात एक शाळा बांधली. त्यांचे स्वप्न होते, गावातल्या मुलांनी शाळेत जावे, खूप शिकावे, शहाणे व्हावे.

मुले शाळेत आनंदाने आली पाहिजेत, म्हणून त्यांनी शाळेजवळ खेळासाठी मैदान तयार केले. खेळाचे सामान आणले. शिक्षकसुद्धा नेमले पण शाळेत मुलेच येईनात. फक्त पाच-सहाच मुले आली. बाकीची मुले रानात जात, गुरे राखत, आईवडिलांना शेतीत मदत करीत.

गाडगेबाबांनी सर्व गावकऱ्यांना शिक्षणाचे महत्त्व सांगितले. मग त्यांनी आपल्या मुलांना शाळेत पाठवले. 

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.15] उपयोजित लेखन
[4]4.B.ii | जाहिरात:

पुढील शब्दांचा आधार घेऊन आकर्षक जाहिरात तयार करा:

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.15] उपयोजित लेखन
[4]4.B.iii | बातमीलेखन:

खालील विषयावर बातमी तयार करा:

अभिनव विद्यालय, सोलापूर
शालांत परीक्षेस बसलेल्या विदयार्थ्यांसाठी
'शुभेच्छा समारंभ'

दि. 25 फेब्रुवारी,  वेळ - ११:०० वा.

अध्यक्ष : मां. श्री. विजय जोशी

प्रमुख पाहुणे - मां. श्री. विशाल साठे (समाजसेवक)

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.15] उपयोजित लेखन
[4]4.B.iv | कथालेखन:

खालील मुद्द्यांच्या आधारे कथा लिहा.

एक कोल्हा - भूक लागते - द्राक्षांची बाग - खाण्याची इच्छा - द्राक्षांचा वेल उंच - उड्या मारतो - थकतो - आंबट द्राक्षे.

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.15] उपयोजित लेखन
[4]4.C | निबंधलेखन - खालीलपैकी कोणत्याही एका विषयावर निबंधलेखन करा:
[4]4.C.i | वर्णनात्मक -

वर्णनात्मक -

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.15] उपयोजित लेखन
[4]4.C.ii | आत्मकथन -

चौकटीत दिलेल्या घटकाचे आत्मकथन लिहा:

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.15] उपयोजित लेखन

Other Solutions






















Submit Question Paper

Help us maintain new question papers on Shaalaa.com, so we can continue to help students




only jpg, png and pdf files

Maharashtra State Board previous year question papers 10th Standard Board Exam Marathi - Composite [[मराठी - संयुक्त (द्वितीय भाषा)] with solutions 2023 - 2024

     Maharashtra State Board 10th Standard Board Exam question paper solution is key to score more marks in final exams. Students who have used our past year paper solution have significantly improved in speed and boosted their confidence to solve any question in the examination. Our Maharashtra State Board 10th Standard Board Exam question paper 2024 serve as a catalyst to prepare for your Marathi - Composite [[मराठी - संयुक्त (द्वितीय भाषा)] board examination.
     Previous year Question paper for Maharashtra State Board 10th Standard Board Exam -2024 is solved by experts. Solved question papers gives you the chance to check yourself after your mock test.
     By referring the question paper Solutions for Marathi - Composite [[मराठी - संयुक्त (द्वितीय भाषा)], you can scale your preparation level and work on your weak areas. It will also help the candidates in developing the time-management skills. Practice makes perfect, and there is no better way to practice than to attempt previous year question paper solutions of Maharashtra State Board 10th Standard Board Exam.

How Maharashtra State Board 10th Standard Board Exam Question Paper solutions Help Students ?
• Question paper solutions for Marathi - Composite [[मराठी - संयुक्त (द्वितीय भाषा)] will helps students to prepare for exam.
• Question paper with answer will boost students confidence in exam time and also give you an idea About the important questions and topics to be prepared for the board exam.
• For finding solution of question papers no need to refer so multiple sources like textbook or guides.
Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×