हिंदी

फरक स्पष्ट करा. द्वितीयक व तृतीयक व्यवसाय - Geography [भूगोल]

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

फरक स्पष्ट करा.

द्वितीयक व तृतीयक व्यवसाय

अंतर स्पष्ट करें

उत्तर

  द्वितीयक व्यवसाय तृतीयक व्यवसाय
(१) प्राथमिक व्यवसायातून मिळणाऱ्या कच्च्या मालावर प्रक्रिया करणाऱ्या उदयोगांना द्वितीयक व्यवसाय म्हणतात. प्राथमिक आणि द्वितीयक व्यवसायांना जोडण्याचे काम तृतीयक व्यवसाय करतात.
(२) द्वितीयक व्यवसायांच्या स्थानिकीकरणावर विविध घटक परिणाम करतात. द्वितीयक व्यवसायांचे स्थानिकीकरणाचे घटक एकत्र आणणे हे तृतीयक व्यवसायांचे मुख्य काम आहे.
(३) द्वितीयक व्यवसायामुळे उत्पादनाची गुणवत्ता वाढते आणि उपयोगिताही वाढते. द्वितीयक व्यवसायातून उत्पादित झालेल्या मालाला बाजारपेठेपर्यंत पोहोचवणे हेदेखील तृतीयक व्यवसायांचे काम आहे.
(४) द्वितीयक व्यवसायात उत्पादित केलेल्या वस्तूंना अधिक मूल्य मिळते. तृतीयक व्यवसायाचे स्वरूप खूपच विविधांगी आहे आणि त्यामुळे तृतीयक व्यवसायांचे अनेक आर्थिक क्रियांत वर्गीकरण करता येते.
(५) द्वितीयक व्यवसायाचे विविध प्रकार आढळतात. वाहतूक, व्यापार, दळणवळण, संदेशवहन, वित्तीय व इतर सेवा हे तृतीयक व्यवसायाचे प्रमुख गट आहेत.
(६) कृषी आधारित व्यवसाय, खनिज आधारित व्यवसाय, वन आधारित व्यवसाय हे काही प्रमुख द्वितीयक व्यवसायाचे प्रकार आहेत. तृतीयक व्यवसायही स्थानिक, भौगोलिक घटकांशी निगडित असतात.
(७) द्वितीयक व्यवसाय हे प्रामुख्याने उष्णकटिबंधीय प्रदेशात केंद्रित झालेले आढळतात.  तृतीयक व्यवसाय हे प्रदेशाच्या किंवा देशाच्या आर्थिक विकासाचे निर्देशक असतात.
(८) द्वितीयक व्यवसायांच्या स्थानिकीकरणावर हवामान, भूरचना, गुंतवणूक, तंत्रज्ञान आणि शासकीय धोरणे हे प्राथमिक घटक प्रभाव पाडतात. आर्थिक विकासाच्या सुरुवातीस द्वितीयक व्यवसायांचे प्रमाण वाढत जाते, मात्र पुढे तृतीयक व्यवसायांचे प्रमाण सर्वाधिक होते.
(९)  द्वितीयक व्यवसाय केंद्रीकरणाचा कल दर्शवतात. त्यातूनच औद्योगिक क्षेत्र किंवा औद्योगिक पट्टे तयार होतात. थोडक्यात जे प्रदेश किंवा देश आर्थिकदृष्ट्या खूप अग्रेसर आहेत, अशा देशात तृतीयक व्यवसायात कार्यरत लोकांचे प्रमाण सर्वाधिक असते.
shaalaa.com
तृतीयक आर्थिक क्रियांचे वर्गीकरण
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 6: तृतीयक आर्थिक क्रिया - स्वाध्याय [पृष्ठ ६५]

APPEARS IN

बालभारती Geography (Social Science) [Marathi] 12 Standard HSC
अध्याय 6 तृतीयक आर्थिक क्रिया
स्वाध्याय | Q ५. १) | पृष्ठ ६५
Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×