मराठी
महाराष्ट्र राज्य शिक्षण मंडळएस.एस.सी (मराठी सेमी-इंग्रजी) इयत्ता १० वी

खालील मुद्दयांचा आधारे कवितेसंबंधी खालील कृती सोडवा. आकाशी झेप घे रे प्रस्तुत कविता तुम्हाला आवडण्याचे वा न आवडण्याचे कारण लिहा. (२) प्रस्तुत कवितेतील शब्दांचे अर्थ लिहा. - Marathi [मराठी]

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

खालील मुद्दयांचा आधारे कवितेसंबंधी खालील कृती सोडवा.

आकाशी झेप घे रे

  1. प्रस्तुत कविता तुम्हाला आवडण्याचे वा न आवडण्याचे कारण लिहा. (२)
  2. प्रस्तुत कवितेतील शब्दांचे अर्थ लिहा. (२)
    1. कलंक - ___________
    2. सकलकामना - __________
थोडक्यात उत्तर

उत्तर

  1. कष्ट, स्वावलंबन यांचा संदेश देणारी ही कविता अतिशय प्रेरणादायी आहे. साधीसोपी भाषा, नादमयी शब्द यांमुळे ही कविता सहजपणे समजते. मानवाला स्वक्षमतांची जाणीव करून देण्यासाठी कवीने पाखराच्या समर्पक प्रतीकाचा वापर केला आहे. ही कल्पना मला अतिशय आवडली. तसेच, धान्याला दिलेली मोत्याची उपमा, 'श्रमदेव' ही अनोखी कल्पना मन आकर्षून घेते. ही कविता लयबद्ध असल्यामुळे चालीत गाता येते. या सर्व वैशिष्ट्यांमुळे मला ही कविता खूप आवडते.
  2. प्रस्तुत कवितेतील शब्दांचे अर्थ लिहा.
    1. कलंक - डाग, वाईट विचार
    2. सकलकामना - संपूर्ण इच्छा
shaalaa.com
आकाशी झेप घे रे
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 12: भरतवाक्य - कृती क्रमांक २

APPEARS IN

एससीईआरटी महाराष्ट्र Marathi 10 Standard SSC
पाठ 12 भरतवाक्य
कृती क्रमांक २ | Q 2. (आ) 2)

संबंधित प्रश्‍न

सुखलोलुप झाली काया म्हणजे ______


पिंजरा सोडून झेप घेतल्याने ______


तुलना करा.

पिंजऱ्यातील पोपट  पिंजऱ्याबाहेरील पोपट
______ ______
______ ______
______ ______

पाखराला स्वसामर्थ्याची ओळख करून देणाऱ्या कवितेतील (आकाशी झेप घे रे) ओळी शोधून लिहा.


कवीने (आकाशी झेप घे रे) यशप्राप्तीच्या संदर्भांत सांगितलेली सुवचने लिहा.

____________

____________ 


खालील ओळींचे रसग्रहण करा.

‘घामातुन मोती फुलले 
श्रमदेव घरी अवतरले’


‘आकाशी झेप घे रे पाखरा सोडी सोन्याचा पिंजरा’, या ओळीतील मथितार्थ स्पष्ट करा.


‘स्वसामर्थ्याची जाणीव’ हा उत्तम व्यक्तिमत्त्व विकासाचा पाया आहे, हे विधान स्पष्ट करा.


‘घर प्रसन्नतेने नटले’, याची प्रचिती देणारा तुमचा अनुभव लिहा.


खालील मुद्दयांचा आधारे कवितेसंबंधी खालील कृती सोडवा.

आकाशी झेप घे रे

  1. प्रस्तुत कवितेचे कवी/कवयित्री. (१)
  2. प्रस्तुत कवितेचा विषय. (१)
  3. प्रस्तुत कवितेतून मिळणारा संदेश. (२)

पुढील कवितेच्या आधारे सूचनेनुसार कृती करा.

1. आकृतिबंध पूर्ण करा. (२)

आकाशी झेप घे रे पाखरा
सोडी सोन्याचा पिंजरा

तुजभवती वैभव, माया
फळ रसाळ मिळते खाया
सुखलोलुप झाली काया
हा कुठवर वेड्या घेसी आसरा

तुज पंख दिले देवाने
कर विहार सामर्थ्याने
दरि-डोंगर, हिरवी राने
जा ओलांडुनी या सरिता-सागरा

कष्टाविण फळ ना मिळते
तुज कळते परि ना वळते
हृदयात व्यथा ही जळते
का जीव बिचारा होई बावरा

घामातुन मोती फुलले
श्रमदेव घरी अवतरले
घर प्रसन्नतेने नटले
हा योग जीवनी आला साजिरा

2. तुलना करा. (२)

पिंजऱ्यातील पोपट पिंजऱ्याबाहेरील पोपट
   
   

3. पुढील काव्यपंक्तींचा सरळ अर्थ लिहा. (२)

दरि-डोंगर, हिरवी राने
जा ओलांडुनी या सरिता-सागरा

4. पुढील काव्यपंक्तीतील विचारसाैंदर्य स्पष्ट करा. (२)

कष्टाविण फळ ना मिळते
तुज कळते परि ना वळत


खालील मुद्दयांचा आधारे 'आकाशी झेप घे रे' या कवितेसंबंधी खालील कृती सोडवा.

क्र. प्रश्न उत्तर
कवी किंवा कवयित्रीचे नाव.  
कवितेचा विषय.  
प्रस्तुत कवितेतील शब्दांचे अर्थ लिहा. उदा. व्यथा, वैभव सुखलोलुप, साजिरा  
कवितेतून मिळणारा संदेश.  
प्रस्तुत कवितेची भाषिक वैशिष्ट्ये लिहा.  
कवितेतून व्यक्त होणारा विचार लिहा.  

खालील पंक्तींचे रसग्रहण करा.

‘घामातुन मोती फुलले
श्रमदेव घरी अवतरले
घर प्रसन्नतेने नटले
हा योग जीवनी आला साजिरा’


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×