मराठी
महाराष्ट्र राज्य शिक्षण मंडळएचएससी वाणिज्य (मराठी माध्यम) इयत्ता १२ वी

पूर्ण स्पर्धा : मुक्त प्रवेश आणि निर्गमन :: ______ : प्रवेशावर निर्बंध - Economics [अर्थशास्त्र]

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

पूर्ण स्पर्धा : मुक्त प्रवेश आणि निर्गमन :: ______ : प्रवेशावर निर्बंध

रिकाम्या जागा भरा

उत्तर

पूर्ण स्पर्धा : मुक्त प्रवेश आणि निर्गमन :: मक्तेदारी/अल्पाधिकार : प्रवेशावर निर्बंध

shaalaa.com
बाजाराचे वर्गीकरण
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 5: बाजाराचे प्रकार - सहसंबंध पूर्ण करा.

APPEARS IN

एससीईआरटी महाराष्ट्र Economics [Marathi] 12 Standard HSC
पाठ 5 बाजाराचे प्रकार
सहसंबंध पूर्ण करा. | Q 1

संबंधित प्रश्‍न

दीर्घकाळाच्या बाजाराची वैशिष्ट्ये

(अ) उत्पादन घटक आणि खर्च बदलू शकतात.

(ब) दीर्घकाळात उद्योगसंस्थांना सर्व प्रकारचे खर्च जुळवून घेणे शक्य होते.

(क) हा कालावधी पाच वर्षांपर्यंत असतो.

(ड) वस्तूचा पुरवठा वाढवता येत नाही.


मक्तेदारी : मूल्यभेद :: ______ : वस्तुभेद


बाजाराचा असा प्रकार, की ज्यात स्पर्धायुक्त बाजाराची सर्व वैशिष्ट्ये आढळत नाहीत, तर काही वैशिष्ट्ये आढळतात.


विसंगत शब्द ओळखा.

स्थळानुसार बाजार:


फरक स्पष्ट करा.

अल्पकाळ व दीर्घकाळ


खालील उतारा वाचून त्यावरील प्रश्‍नांची उत्तरे लिहा:

सर्वसाधारणपणे बाजार ही अशी विशिष्ट जागा आहे की जेथे ग्राहक व विक्रेते आपल्या वस्तूची देवाण-घेवाण करतात. पण अर्थशास्त्रामध्ये बाजार ही संज्ञा व्यापक अर्थाने वापरली जाते. अर्थशास्त्रीय दृष्टिकोनातून विचार 
केला तर बाजार हे एक ठिकाण नसून ती एक यंत्रणा आहे की जिच्याद्वारे ग्राहक व विक्रेते प्रत्यक्ष व अप्रत्यक्षपणे 
आपल्या वस्तूची देवाण-घेवाण करतात. 

बाजाराचे वर्गीकरण स्थळ, काळ आणि स्पर्धेनुसार केले जाते. स्पर्धेनुसारच्या बाजारपेठेमध्ये पूर्ण स्पर्धा आणि अपूर्ण स्पर्धा हे दोन प्रकार आहेत. पूर्ण स्पर्धा ही बाजाराची काल्यनिक संकल्पना आहे. परंतु प्रत्यक्ष व्यवहारात अपूर्ण स्पर्धेचे अनेक प्रकार आढळून येतात. जसे मक्तेदारी, द्वयाधिकार, अल्पाधिकार आणि मक्तेदारीयुक्त स्पर्धा.

सद्यस्थितीत मक्तेदारीयुक्त स्पर्धा ही प्रत्यक्ष व्यवहारात मोठ्या प्रमाणात आढळून येते. यामध्ये पूर्णस्पर्धा व मक्तेदारीची काही वैशिष्ट्ये एकत्रितपणे आढळून येतात. उत्पादन खर्च व विक्री खर्च यातील भिन्रता हे मक्तेदारीयुक्त स्पर्धेचे प्रमुख लक्षण आहे. उत्पादकाच्या उत्पादनाला अधिक मागणी निर्माण करण्यासाठी व वस्तूची विक्री वाढवण्यासाठी करावा लागणारा खर्च म्हणजेच विक्री खर्च होय. यामध्ये जाहिरात, फलक, खिडकी प्रदर्शन इत्यादी चा समावेश विक्री खर्चात येतो.

  1. अर्थशास्त्रीय दृष्टिकोनातून बाजाराची व्याख्या लिहा.
  2. बाजाराचे वर्गीकरण कसे केले जाते ते लिहा.
  3. विक्री खर्चाविषयी आपले स्वमत लिहा.

Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×