English

अभिव्यक्ती. कवीच्या आयुष्याने केलेली त्याची फसवणूक तुमच्या शब्दांत स्पष्ट करा. - Marathi

Advertisements
Advertisements

Question

अभिव्यक्ती.

कवीच्या आयुष्याने केलेली त्याची फसवणूक तुमच्या शब्दांत स्पष्ट करा.

Short Note

Solution

'रंग माझा वेगळा' या गझलमध्ये कवींनी स्वत:च्या बेधडक व्यक्तिमत्त्वाचे वैशिष्ट्य सांगताना त्यांच्या वाट्याला आलेल्या फसवणुकीचाही मागोवा घेतला आहे.

ते म्हणतात - मी कोणत्याही गुंत्यात अडकलो नाही, ना कुठल्या रंगात रंगलो, मी स्वत:चे व्यक्तित्व वेगळे राखले. पण मला कळले नाही सुखाची सावली कधी लाभली; पण या क्षणिक सुखाच्या झळा मी सोसल्या. माझ्या कवितेच्या सोबतीला माझे अश्रू होते. त्यामुळे समाजाच्या दुःखाचा लळा मला लागला. 'तात्पर्य' सांगणारे महाभाग भेटले. वस्तुस्थिती विपरीत दर्शवणारे लोक भेटले. चालतोय त्याला पांगळा' नि पाहणाऱ्याला 'आंधळा' संबोधणारे फसवे लोक मला मिळाले. कोणत्या बेसावध क्षणी माझा आयुष्याने विश्वासघात केला ते कळलेच नाही. पण मी या फसवणुकीला पुरून उरलो. मी स्वार्थासाठी जगलो नाही. सामाजिक दुःख दूर करणारा मी नैराश्येतील सूर्य झालो.

shaalaa.com
रंग माझा वेगळा
  Is there an error in this question or solution?
Chapter 1.06: रंग मा झा वेगळा - कृती [Page 30]

APPEARS IN

Balbharati Marathi - Yuvakbharati [Marathi] 12 Standard HSC Maharashtra State Board
Chapter 1.06 रंग मा झा वेगळा
कृती | Q (६). (आ) | Page 30

RELATED QUESTIONS

खालील अर्थाच्या ओळी कवितेतून शोधा.

अर्थ ओळ
सर्वांमध्येमिसळूनही मी माझे वेगळेपण जपतो. ____________

खालील अर्थाच्या ओळी कवितेतून शोधा.

अर्थ ओळ
मदत करायला येणारे अशाप्रकारे मदत करतात, की त्याचाही मला त्रास होतो. ____________

खालील अर्थाच्या ओळी कवितेतून शोधा.

अर्थ ओळ
हे कोणते अनामिक दु:ख आहे, की ज्याला सदैव माझ्याविषयी प्रेम वाटावे? ____________

खालील अर्थाच्या ओळी कवितेतून शोधा.

अर्थ ओळ
आयुष्याने माझीच का बरे फसगत केली? ____________

कृती करा.

कवितेतील विरोधी भाव दर्शवणाऱ्या गोष


योग्य जोड्या लावा.

'अ' गट ‘ब’ गट
(१) माणसांची मध्यरात्र (अ) नैराश्यातील आशेचा किरण
(२) मध्यरात्री हिंडणारा सूर्य (आ) इतरांवर होणाऱ्या अन्यायाविरुद्ध पेटून उठण्याची वृत्
(३) माझा पेटण्याचा सोहळा (इ) माणसांच्या आयुष्यातील नैराश्य

एका शब्दात उत्तर लिहा.

कवीची सदैव सोबत करणारी ...........


एका शब्दात उत्तर लिहा.

कवीचा विश्वासघात करणारे ...........


एका शब्दात उत्तर लिहा.

खोट्या दिशा सांगतात ...........


एका शब्दात उत्तर लिहा.

माणसांच्या अंधकारमय जीवनात साथ देणारा .............


खालील ओळींचा अर्थलिहा.

रंगुनी रंगांत साऱ्या रंग माझा वेगळा!
गुंतुनी गुंत्यांत साऱ्या पाय माझा मोकळा!


खालील ओळींचा अर्थलिहा.

कोणत्या काळीं कळेना मी जगाया लागलों
अन् कुठे आयुष्य गेलें कापुनी माझा गळा!


काव्यसौंदर्य.

माणसांच्या मध्यरात्रीं हिंडणारा सूर्य मी :
माझियासाठी न माझा पेटण्याचा सोहळा!
या ओळींमधील भावसौंदर्य स्पष्ट करा.


रसग्रहण.

खालील ओळींचे रसग्रहण करा.

रंगुनी रंगांत साऱ्या रंग माझा वेगळा!
गुंतुनी गुंत्यांत साऱ्या पाय माझा मोकळा!

कोण जाणे कोठुनी ह्या सावल्या आल्या पुढे;
मी असा की लागती ह्या सावल्यांच्याही झळा!

राहती माझ्यासवें हीं आसवें गीतांपरी;
हें कशाचें दु:ख ज्याला लागला माझा लळा!

कोणत्या काळीं कळेना मी जगाया लागलों
अन् कुठे आयुष्य गेलें कापुनी माझा गळा!


अभिव्यक्ती.

‘समाजात स्वत:चे वेगळेपण जपण्यासाठी प्रयत्न करावेच लागतात’, सोदाहरण स्पष्ट करा.


अभिव्यक्ती.

‘मी मध्यरात्री हिंडणारा सूर्य आहे’, असे कवी स्वत:बाबत का म्हणताे ते लिहा.


रसग्रहण:

सांगती ‘तात्पर्य’ माझें सारख्या खोट्या दिशा:
“चालणारा पांगळा अन्‌ पाहणारा आंधळा !”
माणसांच्या मध्यरात्रीं हिंडणारा सूर्य मी:
माझियासाठी न माझा पेटण्याचा सोहळा !

वरील ओळींचे रसग्रहण करा.


पुढील कवितेच्या आधारे सूचनेनुसार कृती करा.

रंगुनी रंगांत साऱ्या रंग माझा वेगळा!

गुंतुनी गुंत्यांत साऱ्या पाय माझा मोकळा!

कोण जाणे कोठुनी ह्या सावल्या आल्या पुढे;

मी असा की लागती ह्या सावल्यांच्याही झळा!

राहती माझ्यासवें हीं आसवें गीतांपरी;

हें कशाचें दु:ख ज्याला लागला माझा लळा!

कोणत्या काळीं कळेना मी जगाया लागलों

अन् कुठे आयुष्य गेलें कापुनी माझा गळा!

सांगती ‘तात्पर्य’ माझें सारख्या खोट्या दिशा;

‘‘चालणारा पांगळा अन् पाहणारा आंधळा!’’

माणसांच्या मध्यरात्रीं हिंडणारा सूर्य मी;

माझियासाठी न माझा पेटण्याचा सोहळा!

(१) पुढील अर्थाच्या ओळी कवितेतून शोधून लिहा. (2)

  1. सर्वामध्ये मिसळूनही मी माझे वेगळेपणा जपतो.
  2. हे कोणते अनामिक दुःख आहे की ज्याला सदैव माझ्याविषयी प्रेम वाटते.

(२) योग्य पर्याय निवडून विधान पूर्ण करा. (2)

(अ) कवीची सदैव सोबत करणारी, म्हणजे ______.

(i) सूर्य
(ii) आसवे
(iii) दुःख
(iv) त्रास

(ब) कवीचा विश्वासघात करणारे, म्हणजे ______.

(i) आयुष्य
(ii) तात्पर्य
(iii) लळा
(iv) प्रेम

(३) अभिव्यक्ती- (४)

‘समाजात स्वतःचे वेगळेपण जपण्यासाठी प्रयत्न करावेच लागतात’ या विधानाचा तुम्हाला समजलेला अर्थ लिहा.


रंगुनी रंगांत साऱ्या रंग माझा वेगळा!
गुंतुनी गुंत्यात साऱ्या पाय माझा मोकळा!
कोण जाणे कोठुनी ह्या सावल्या आल्या पुढे;
मी असा की लागती ह्या सावल्यांच्याही झळा!

वरील ओळींतील भावसौंदर्य स्पष्ट करा.


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×