Advertisements
Advertisements
Question
टिपा लिहा.
प्रमाणवेळेची उपयोगिता
Solution
- देशाचा रेखावृत्तीय विस्तार विचारात घेऊन देशाच्या कारभाराच्या दृष्टीने एकसूत्रता यावी, याकरता त्या देशाची प्रमाणवेळ निश्चित केली जाते.
- ब्राझीलच्या रेखावृत्तीय विस्तारानुसार अति पूर्वेकडील व अति पश्चिमेकडील बिंदू लक्षात घेता त्यांच्या वेळेत १६८ मिनिटे (२ तास ४८ मिनिटे) इतका फरक आहे. वेळेतील एवढा मोठा फरक लक्षात घेऊन ब्राझीलचे वेगवेगळे कालक्षेत्र केले आहेत. त्यामुळे, ब्राझीलमध्ये एकूण चार प्रमाणवेळा मानल्या जातात.
- तर भारताचा एकूण रेखावृत्तीय विस्तार लक्षात घेता अति पूर्व व अति पश्चिमेकडील रेखावृत्तांमधील वेळेचा फरक १२० मिनिटे (२ तास) आहे. साधारणत: भारताच्या मध्यातून अलाहाबाद शहरातून जाणारे ८२°३०′ रेखावृत्तावरील स्थानिक वेळ ही भारताची प्रमाणवेळ मानली आहे. या वेळेनुसार भारतातील सर्व स्तरांवरील व्यवहार केले जातात. परिणामी, देशात वेळेबाबत गोंधळ न होता या व्यवहारांमध्ये एकसूत्रता येते.
- जागतिक स्तरावरील व्यवहारांकरता ग्रीनिच येथील स्थानिक वेळ आंतरराष्ट्रीय प्रमाणवेळ (GMT) म्हणून मानण्यात येते.
RELATED QUESTIONS
चूक की बरोबर ते सकारण सांगा.
देशातील वाहतूक मार्गांचा विकास हा देशाच्या विकासाचा एक निर्देशांक आहे.
योग्य जोड्या जुळवा.
‘अ’ गट | ‘ब’ गट |
(अ) ट्रान्स ॲमेझोनियन मार्ग | (i) पर्यटन स्थळ |
(आ) रस्ते वाहतूक | (ii) भारतातील रेल्वेस्थानक |
(इ) रिओ दी जनेरिओ | (iii) सुवर्ण चतुर्भुजा महामार्ग |
(ई) मनमाड | (iv) प्रमुख रस्ते मार्ग |
(v) ४०° पश्चिम रेखावृत्त |
भौगोलिक कारणे लिहा.
उत्तर भारतीय मैदानी प्रदेशात लोहमार्गांचे जाळे विकसित झालेले आहे.
भौगोलिक कारणे लिहा.
देशाच्या सर्वांगीण विकासासाठी वाहतूक मार्गांचा विकास उपयुक्त ठरतो.
फरक स्पष्ट करा.
भारतीय प्रमाणवेळ व ब्राझीलची प्रमाणवेळ
टिपा लिहा.
भारतातील हवाई वाहतूक
टिपा लिहा.
प्राकृतिक रचना आणि अंतर्गत जलवाहतूक
भारतात ______ राज्यात लोहमार्गाचे विरळ जाळे आढळते.
खालील विधाने चूक की बरोबर ते लिहा.
उत्तर भारतीय मैदानी प्रदेशात लोहमार्गाचे जाळे विरळ आहे.
वाहतुकीचा सर्वांत महागडा मार्ग कोणता?
खालील भारताच्या नकाशाचे वाचन करून त्याखालील प्रश्नांची उत्तरे लिहा.
प्रश्न-
- वरील नकाशा काय दर्शवतो?
- उत्तर-दक्षिण महामार्ग कोणत्या दोन शहरांना जोडला आहे?
- पूर्व किनऱ्यावरील प्रमुख दोन बंदरांची नावे लिहा.
- भारताच्या पश्चिम किनारपट्टीवरील सर्वांत दक्षिणेकडील बंदर कोणते?
- महाराष्ट्र राज्यातील प्रमुख बंदर.
योग्य जोड्या जुळवा.
'अ' गट | 'ब' गट | ||
(1) | ट्रान्स ॲमेझोनियन मार्ग | (अ) | साग |
(2) | काटेरी व झुडपी वने | (ब) | फुटबॉल |
(3) | मैदानी प्रदेश | (क) | प्रमुख रस्ते मार्ग |
(4) | ब्राझीलमधील लोकप्रिय खेळ | (ड) | खेजडी |
(इ) | पंजाब | ||
(ई) | क्रिकेट |
खालील भारताच्या नकाशाचे वाचन करून त्याखालील प्रश्नांची उत्तरे लिहा.
प्रश्नः
- वरील नकाशाचे शीर्षक व उपशीर्षक काय आहे?
- कोणत्या भागात रस्ते मार्गाची घनता जास्त आहे?
- पश्चिम किनाऱ्यावरील दोन बंदरांची नावे लिहा.
- पोरबंदर ते सिल्चर महामार्गाचे नाव लिहा.
- कोलकाता जवळील बेटाचे नाव लिहा.