मराठी
महाराष्ट्र राज्य शिक्षण मंडळएचएससी वाणिज्य (इंग्रजी माध्यम) इयत्ता १२ वी

खालील ओळींतील अलंकार ओळखून त्याचे नाव लिहा. न हा अधर, तोंडले नव्हत दांत हे कीं हिरे । - Marathi

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

खालील ओळींतील अलंकार ओळखून त्याचे नाव लिहा.

न हा अधर, तोंडले नव्हत दांत हे कीं हिरे ।

एका वाक्यात उत्तर

उत्तर

अपन्हुती अलंकार

shaalaa.com
अलंकार
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 5.01: व्याकरण-वाक्यप्रकार व वाक्यरूपांतर, समास, प्रयोग, अलंकार - अलंकार कृती 1 [पृष्ठ १२९]

APPEARS IN

बालभारती Marathi - Yuvakbharati [Marathi] 12 Standard HSC Maharashtra State Board
पाठ 5.01 व्याकरण-वाक्यप्रकार व वाक्यरूपांतर, समास, प्रयोग, अलंकार
अलंकार कृती 1 | Q 4 | पृष्ठ १२९

संबंधित प्रश्‍न

खालील ओळींतील अलंकार ओळखून त्याचे नाव लिहा.

वीर मराठे आले गर्जत!
पर्वत सगळे झाले कंपित!


खालील ओळींतील अलंकार ओळखून त्याचे नाव लिहा.

या दानाशी या दानाहुन
अन्य नसे उपमान


खालील ओळींतील अलंकार ओळखून त्याचे नाव लिहा.

अनंत मरणें अधी मरावीं,
स्वातंत्र्याची आस धरावी,
मारिल मरणचि मरणा भावी,
मग चिरंजीवपण ये बघ तें.


खालील ओळीतील अलंकार ओळखून त्याचे नाव लिहा.

मुंगी उडाली आकाशी
तिने गिळिले सूर्यासी!


खालील तक्ता पूर्ण करा.

अलंकाराची वैशिष्ट्ये

अलंकाराचे नाव

(अ) उपमेयाचा निषेध केला जातो.
(आ) उपमेय असूनही ते उपमेय नाही तर उपमानच आहे असे सांगितले जाते.

(१) __________

(अ) __________________

(आ) __________________

(२) अनन्वय अलंकार

(अ) विशेष उदाहरणांवरून एखादा सर्वसामान्य सिद्धांत सांगितला जातो.
(आ) सामान्य विधानाच्या समर्थनार्थ विशेष उदाहरणे दिली जातात.

(३) __________

(अ) ________________________
(आ) ________________________

(४) अतिशयोक्ती अलंकार


खालील कृती करा.

कर्णासारखा दानशूर कर्णच. वरील वाक्यातील-

उपमेय ____________
उपमान ____________


खालील तक्ता पूर्ण करा.

क्र. उदाहरण

सामान्य सिद्धांत

विशेष गोष्टी

(१)

जन पळभर म्हणतिल, 'हाय हाय!'
मी जातां राहिल कार्य काय?
सूर्य तळपतिल, चंद्र झळकतिल;
तारे अपुला क्रमआचरतिल,असेच वारे पुढे वाहतिल,
होईल कांही का अंतराय?

--

--

(२)

सखेसोयरे डोळे पुसतिल,
पुन्हा आपल्या कामी लागतिल उठतिल, बसतिल, हसुनि खिदळतील
मी जातां त्यांचें काय जाय ?

--

--


‘पुसटशा आठवणी माझ्या मनात अधूनमधून वाऱ्याच्या लहरीसारख्या येत असतात.’
प्रस्तुत वाक्यातील अलंकार, उपमेय, उपमान ओळखा.


कृती पूर्ण करा.

कवितेतील ‘यमक’ अलंकार साधणाऱ्या शब्दांच्या जोड्या शोधा.


खालील कृती सोडवा.

आला हा दारि उभा वसंत फेरीवाला
पोते खांद्यावरि सौद्याचे, देईल ज्याचे त्याला

(१) वरील उदाहरणातील अलंकार - ____________

(२) त्या अलंकाराची वैशिष्ट्ये - (i) ______ (ii) ______


खालील कृती सोडवा.

लहानपण दे गा देवा। मुंगी साखरेचा रवा।
ऐरावत रत्न थोर। त्यासि अंकुशाचा मार।

(१) संत तुकाराम महाराजांनी वरील अभंगात ज्या दोन गोष्टींची तुलना केली आहे त्या गोष्टी - ______ ______ 

(२) वरील उदाहरणातील अलंकार - ______

(३) या अलंकाराची वैशिष्ट्ये - (i) ______ (ii) ______


खालील कृती सोडवा.

संसार सागरी विहरे जीवन नौका

(१) वरील उदाहरणातील उपमेये - ______ ______ 

(२) वरील उदाहरणातील उपमाने - ______ ______

(३) वरील उदाहरणातील अलंकार - ______ ______


खालील ओळीतील अलंकार ओळखा:

आभाळागत माया तुझी आम्हांवरी रहू दे।


खाली दिलेल्या लक्षणांवरून अलंकार ओळखा:

उपमेय हे जणू उपमानच असते.


योग्य पर्याय निवडा:

दमडिचं तेल आणलं, सासूबाई चं न्हाणं झालं
मामंजीची दाढी झाली, भावोजीची शेंडी झाली

वरील काव्यपंक्तीतील अलंकार ओळखून लिहा.


पुढील तक्ता पूर्ण करा.

अलंकाराची वैशिष्ट्ये अलंकार
______ अनन्वय अलंकार

पुढील तक्ता पूर्ण करा.

उदाहरण सामान्य सिद्धांत विशेष गोष्टी
जो अंबरी उफळतां खुर लागलाहे।
तो चंद्रमा निज तनूवरि डाग लाहे।।
- -

जो अंबरी उफळतां खुर लागलाहे।
तो चंद्रमा निज तनूवरि डाग लाहे।।

वरील काव्यपंक्तीतील अलंकार ओळखून लिहा.


न हे नयन, पाकळ्या उमलल्या सरोजांतील।

या वाक्यातील उपमेय ओळखा.


खालील ओळीत कोणत्या ध्वनींची पुनरावृत्ती झालेली आहे?

‘‘हटातटाने पटा रंगवुनि जटा धरिसी का शिरीं?’’


खालील ओळींतील अलंकार ओळखा व अलंकाराचे नाव लिहा.

नटलं घरदार शिवार सारं
खेळं अंगणी सळसळतं वार


निशिगंधासारखा निशिगंधच होय.

वरील विधानाचे उद्‌गारार्थी वाक्य ओळखून लिहा:


मुंगी उडाली आकाशी
तिने गिळिले सूर्यासी !

वरील काव्यपंक्तीतील अलंकार ओळखून लिहा.


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×