Advertisements
Advertisements
प्रश्न
सागरजल गतिशील कशामुळे होते?
उत्तर
महासागराचे पाणी स्थिर नाही. पाण्याची सतत उभ्या आणि आडव्या हालचाली सुरू असतात. एका ठिकाणाहून दुसऱ्या ठिकाणी पाण्याच्या मोठ्या प्रमाणात क्षैतिज सतत प्रवाहामुळे महासागर प्रवाह निर्माण होतो. पाण्याच्या या हालचालीसाठी अनेक घटक जबाबदार असतात. ते घनता, तापमान प्रवृत्ती, ग्रहांचे वारे इत्यादींद्वारे चालतात. पृथ्वीच्या असमान तापामुळे, विषुववृत्तावर अतिरिक्त उष्णता जमा होते, जी नंतर महासागराच्या प्रवाहांद्वारे ध्रुवांवर हस्तांतरित केली जाते. महासागराच्या प्रवाहाची दिशा खंडीय रचनेवर आणि पृथ्वीच्या फिरण्यावर देखील अवलंबून असते. समुद्रकिनाऱ्याचा आकार आणि स्थिती महासागराच्या प्रवाहांची दिशा निश्चित करण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावते. पृथ्वीच्या फिरण्यामुळे महासागराचे प्रवाह उत्तर गोलार्धात घड्याळाच्या काट्याच्या दिशेने आणि दक्षिण गोलार्धात घड्याळाच्या विरुद्ध दिशेने फिरतात. त्यामुळे सागरजल गतिशील होते.