English

खालील ओळींचा अर्थ लिहा: आरशात भेटलीस तरी बोलत नाहीस ग मन उलगडून ओठ मात्र असतात पिळवटलेले, खसकन देह तोडलेल्या फुलांसारखे, इतकी कशी वेढून गेलीस या घनगर्द संसारात - Marathi

Advertisements
Advertisements

Question

खालील ओळींचा अर्थ लिहा:

आरशात भेटलीस तरी बोलत नाहीस
          ग मन उलगडून
ओठ मात्र असतात पिळवटलेले, खसकन
         देह तोडलेल्या फुलांसारखे,
इतकी कशी वेढून गेलीस या घनगर्द संसारात
जळतेस मात्र अहोरात्र पारंपरिकतेचे
        वरदान समजून

Short Answer

Solution

या ओळींमध्ये कवी महिलेच्या आत्म्याची आरशातील प्रतिबिंब आणि तिच्या अंतरंगाची व्यथा व्यक्त करतो. "आरशात भेटलीस तरी बोलत नाहीस" या ओळीद्वारे कवी महिलेच्या आत्मिक एकाकीपणाच वर्णन करतो, जिथे ती स्वत:च्या प्रतिबिंबाशी सुद्धा संवाद साधू शकत नाही. "ग मन उलगडून ओठ मात्र असतात पिळवटलेले, खसकन" याद्वारे कवी तिच्या आत्म्याची वेदना आणि असहाय्यता व्यक्त करतो, जिथे तिचे ओठ पिळवटून गेले आहेत आणि ती आपल्या भावना व्यक्त करू शकत नाही.

"देह तोडलेल्या फुलांसारखे" या ओळीद्वारे तिच्या शारीरिक आणि आत्मिक दुर्बलतेचे चित्रण केले जाते. "इतकी कशी वेढून गेलीस या घनगर्द संसारात" याद्वारे कवी प्रश्न करतो की ती कशी या जगाच्या घनगर्दतेत अडकून पडली. "जळतेस मात्र अहोरात्र पारंपरिकतेचे वरदान समजून" या ओळीद्वारे कवी सूचित करतो की ती सतत पारंपरिकतेच्या नावाखाली स्वत:ला जाळत आहे, जे तिला एक आशीर्वाद समजून घेतले जाते पण वास्तविकतेत ते तिच्यासाठी एक शाप आहे.

shaalaa.com
आरशातली स्त्री
  Is there an error in this question or solution?
2023-2024 (March) Official

RELATED QUESTIONS

कृती करा.

आरशातील स्त्रीने आरशाबाहेरील स्त्रीच्या पूर्वीच्या स्थितीचे केलेले वर्णन


कृती करा.

आरशातील स्त्रीने आरशाबाहेरच्या स्त्रीला अधिकारवाणीने केलेला उपदेश


वर्णन करा.

आरशातील स्त्रीला आरशाबाहेरील स्त्रीमधील जाणवलेले बदल-


वर्णन करा.

आरशातील स्त्रीने आरशाबाहेरील स्त्रीची काढलेली समजूत-


खालील अर्थाच्या कवितेतील ओळी शोधून लिहा.

बालपणातील तुझा उत्साह आणि तुझ्यातील चैतन्य अवर्णनीय होते.

तारुण्यात नवउमेदीने भरलेली, सर्वत्र सहज संचारणारी अशी तू होतीस.


खालील अर्थाच्या कवितेतील ओळी शोधून लिहा.

आता मात्र तू स्वत:च स्वत:ला संसारात इतकं गुंतवून घेतलं आहेस, की पारंपरिकपणे जगण्याच्या अट्टाहासात तू दिवसरात्र कष्ट सोसत आहेस.


जोड्या जुळवा.

'अ' गट

‘ब’ गट

(१) अंतरीचे सुंदर पूर्वरंग (अ) मनात असलेले प्रचंड दु:ख लपवून ठेवतेस
(२) आभाळ झुल्यावर झुलणारी (आ) परंपरेने चालत आलेल्या रीतींना वरदान समजून वागणारी.
(३) देह तोडलेले फूल (इ) उच्च ध्येय बाळगण्याचे स्वप्न रंगवणारी
(४) पारंपरिकतेचे वरदान (ई) कोमेजलेले किंवा ताजेपणा गेलेले फूल
(५) पदराखाली झाकतेस देहामधल्या असह्य कळा (उ) मनातले सुंदर भाव

खालील ओळींचा अर्थ लिहा.

माझेच रूप ल्यालेली, तरीही मी नसलेली
किती बदललीस ग तू अंतर्बाह्य!


खालील ओळींचा अर्थ लिहा.

स्वप्नांचे पंख लावून आभाळ झुल्यावर झुलणारी तू ध्येयगंधा
नि आज नखशिखांत तू... तू आहेस फक्त स्थितप्रज्ञा राणी!


काव्यसौंदर्य.

अंगणात थांबलेल्या तुझ्या प्रेयस चांदण्याला
दार उघडून आत घेण्याचेही भान नाही ग तुला
बागेतली ती अल्लड जाईही पेंगुळतेय तुझी वाट पाहून पाहून
पण तू, तू मात्र झालीस अस्तित्वहीन प्राण हरवलेली पुतळी,

या ओळींतून सूचित होणारा अर्थ उलगडून दाखवा.


रसग्रहण.

प्रस्तुत कवितेतील खालील पद्यपंक्तींचे रसग्रहण करा.

तिचे हे बोलणे ऐकताच मी स्वत:च हिंदकळतेय
आणि अशातच, ती मला गोंजारीत, जवळ घेत
अधिकारवाणीने म्हणाली-
‘रडू नकोस खुळे, उठ! आणि डोळ्यातले हे आसू
सोडून दे शेजारच्या तळ्यात
नि घेऊन ये हातात
नुकतीच उमललेली शुभ्र कमळाची प्रसन्न फुले’


अभिव्यक्ती.

‘आरशातील स्त्रीने आरशाबाहेरील स्त्रीशी केलेला संवाद हा स्वत:शीच केलेला सार्थ संवाद आहे’, हे विधान स्पष्ट करा.


‘रडू नकोस खुळे, उठ!
आणि डोळ्यातले हे आसू
सोडून दे शेजारच्या तळ्यात
नि घेऊन ये हातात
नुकतीच उमललेली शुभ्र कमळाची प्रसन्न फुले’

या ओळीतील काव्य सौंदर्य तुमच्या भाषेत लिहा.


अंगणात थांबलेल्या तुझ्या प्रेयस चांदण्याला
दार उघडून आत घेण्याचेही भान नाही ग तुला
बागेतली ती अल्लड जाईही पेंगुळतेय तुझी वाट पाहून पाहून
पण तू, तू मात्र झालीस अस्तित्वहीन प्राण हरवलेली पुतळी

या ओळीचे रसग्रहण करा.


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×