हिंदी

‘सैनिक सीमेवर तैनात असतो, म्हणून आपण सुरक्षित राहतो’, या विधानातील भाव स्पष्ट करा. - Marathi (Second Language) [मराठी (द्वितीय भाषा)]

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

‘सैनिक सीमेवर तैनात असतो, म्हणून आपण सुरक्षित राहतो’, या विधानातील भाव स्पष्ट करा.

टिप्पणी लिखिए

उत्तर

आपले प्राण तळहातावर घेऊन देशाच्या रक्षणासाठी सीमेवर सुसज्ज असणाऱ्या जवानांमुळेच देशातील सर्वसामान्य जनता निर्धास्त जगू शकते, आपले रोजचे काम करू शकते, मुक्तपणे वावरू शकते. ते सीमेवर थंडी, ऊन, वारा, पाऊस कशाचीही पर्वा न करता, डोळ्यांत तेल घालून कार्यरत असतात, त्यामुळेच आपण सुख-समाधानाने, शांतपणे आपले आयुष्य जगू शकतो. ते आपले घरदार, कुटुंब सोडून देशाकरता प्राण देण्यास तयार असतात, त्यामुळे आपली घरेदारे, शेतीभाती, आपले परिवार सुरक्षित असतात.

म्हणूनच, या सैनिकांच्या सर्वोच्च त्यागाबद्दल आपल्या सर्वांच्याच मनात कृतज्ञतेची भावना असते. ही कृतज्ञतेची भावना ’सैनिक सीमेवर तैनात असतो, म्हणून आपण सुरक्षित राहतो“ या विधानातून व्यक्त होते.

shaalaa.com
औक्षण
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 9: औक्षण - कृती [पृष्ठ ३४]

APPEARS IN

बालभारती Marathi - Aksharbharati 10 Standard SSC Maharashtra State Board
अध्याय 9 औक्षण
कृती | Q (३)(आ) | पृष्ठ ३४

संबंधित प्रश्न

खालील प्रश्नाचे एका वाक्यात उत्तरे लिहा.

कष्टाचे सामर्थ्य अपुरे केव्हा वाटते?


खालील प्रश्नाचे एका वाक्यात उत्तरे लिहा.

सैनिकाचे पाऊल जिद्दीचे का वाटते?


खालील प्रश्नाचे एका वाक्यात उत्तर लिहा.

डोळे भरून पाहावे असे दृश्य कोणते?


योग्य पर्याय निवडा.

कवितेतील ‘दीनदुबळे’ म्हणजे _______


खालील ओळींचे रसग्रहण करा.

'अशा असंख्य ज्योतींची
तुझ्यामागून राखण;
दीनदुबळ्यांचे असें
तुला एकच औक्षण.’


‘देशसेवा हीच ईश्वरसेवा’ असे समजून कार्य करणाऱ्या सैनिकांसाठी तुम्हांला काय करावेसे वाटते ते लिहा.


कवितेच्या संदर्भात ‘दीनदुबळे’ याचा कवयित्रीला अभिप्रेत असलेला अर्थ स्पष्ट करा.


खाली दिलेल्या कवितेच्या आधारे सूचनेनुसार कृती करा.

१. चौकटी पूर्ण करा. (०२)

१. मुठीमध्ये जे नाही ते - ______

२. शिरेमध्ये जे नाही ते - ______

३. जीव असा आहे - ______

४. जवानाचे पाऊल असे आहे - ______

नाही मुठीमधे द्रव्य

नाही शिरेमध्ये रक्त,

काय करावें कळेना

नाही कष्टाचे सामर्थ्य;

जीव ओवाळावा तरी

जीव किती हा लहान;

तुझ्या शौर्यगाथेपुढे

त्याची केवढीशी शान;

वर घोंघावे बंबारा,

पुढे कल्लोळ धुराचे,

धडाडत्या तोफांतून

तुझें पाऊल जिद्दीचें;

तुझी विजयाची दौड

डोळे भरून पहावी;

डोळयांतील आसवांची

ज्योत ज्योत पाजळावी

अशा असंख्य ज्योतींची

तुझ्यामागून राखण;

दीनदुबळयांचे असें

तुला एकच औक्षण. 

२. प्रत्येकी एका वाक्यात उत्तरे लिहा. (०२)

  1. सैनिकांचे औक्षण कशाने केले जाते?
  2. दीनदुबळे असे कवयित्रींनी कोणाला उद्देशून संबोधले आहे?

३. प्रस्तुत कवितेतील शब्दांचे पर्यायवाची शब्द लिहा. (०२)

  1. डोळे
  2. कल्लोळ -
  3. शान -

  4. औक्षण -

४. खालील ओळींतील तुम्हांला समजलेला विचार तुमच्या शब्दांत लिहा. (०२)

“वर घोंघावे बंबारा, पुढे कल्लोळ धुरांचे,

धडाडत्या तोफांतून, तुझे पाऊल जिद्दीचे;”


खाली दिलेल्या मुद्द्यांच्या आधारे कृती सोडवा. गुण (०८)

नाही मुठीमधे द्रव्य

नाही शिरेमध्ये रक्त,

काय करावें कळेना

नाही कष्टाचे सामर्थ्य;

जीव ओवाळावा तरी

जीव किती हा लहान;

तुझ्या शौर्यगाथेपुढे

त्याची केवढीशी शान;

वर घोंघावे बंबारा,

पुढे कल्लोळ धुराचे,

धडाडत्या तोफांतून

तुझें पाऊल जिद्दीचें;

तुझी विजयाची दौड

डोळे भरून पहावी;

डोळयांतील आसवांची

ज्योत ज्योत पाजळावी

अशा असंख्य ज्योतींची

तुझ्यामागून राखण;

दीनदुबळयांचे असें

तुला एकच औक्षण. 

मुद्दे:

१. प्रस्तुत कवितेचे कवी/ कवयित्री- (०१)

२. प्रस्तुत कवितेचा विषय- (०१)

३. कवितेतील दिलेल्या ओळीचा सरळ अर्थ लिहा. (०२)

‘जीव ओवाळावा तरी, जीव किती हा लहान

तुऱ्या शौर्यगाथे पुढे, त्याची केवढीशी शान;’

४. कवितेत आलेल्या शब्दांचे अर्थ लिहा- (०२)

१. द्रव्य २. शिर ३. रक्त ४. आसवं

५. प्रस्तुत कविता आवडण्याचे वा न आवडण्याचे कारण- (०२)


कवितेच्या आधारे सूचनेनुसार कृती करा.

(1) चौकटी पूर्ण करा. (2)

  1. डोळे भरून पहावी अशी - ______
  2. मुठीमध्ये नसलेले - ______

नाही मुठीमध्ये द्रव्य
नाही शिरेमध्ये रक्त,

काय करावें कळेना
नाही कष्टाचे सामर्थ्य;

जीव ओवाळावा तरी
जीव किती हा लहान;

तुझ्या शौर्यगाथेपुढे
त्याची केवढीशी शान;

वर घोंघावे बंबारा,
पुढे कल्लोळ धुराचे,

धडाडत्या तोफांतून
तुझें पाऊल जिद्दीचें;

तुझी विजयाची दौड
डोळे भरून पहावी;

डोळ्यांतील आसवांची
ज्योत ज्योत पाजळावी

अशा असंख्य ज्योतींची
तुझ्यामागून राखण;

दीनदुबळ्यांचे असें
तुला एकच औक्षण.

(2) एका वाक्यात उत्तरे लिहा. (2)

  1. कष्टाचे सामर्थ्य अपुरे केव्हा वाटते?
  2. सैनिकांचे पाऊल जिद्दीचे का वाटते?

(3) प्रस्तुत कवितेतील शब्दांचा अर्थ लिहा. (2)

  1. द्रव्य -
  2. आसवे -
  3. औक्षण -
  4. कल्लोळ -

(4) ‘सैनिक सीमेवर तैनात असतो म्हणून आपण सुरक्षित राहतो’, या विधानातील भाव स्पष्ट करा. (2)


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×