मराठी
महाराष्ट्र राज्य शिक्षण मंडळएस.एस.सी (मराठी माध्यम) इयत्ता १० वी

खालील एकसामयिक समीकरणे सोडवा. 2x-3y=15;8x+5y=77 - Mathematics 1 - Algebra [गणित १ - बीजगणित]

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

खालील एकसामयिक समीकरणे सोडवा.

`2/x - 3/y = 15; 8/x + 5/y = 77`

बेरीज

उत्तर

दिलेली एकसामयिक समीकरणे,

`2/x - 3/y = 15`    ....(i)

`8/x + 5/y = 77`   .....(ii)

समजा, `1/x` = p आणि `1/y` = q

∴ समीकरण (i) आणि (ii) पुढीलप्रमाणे होतील,

2p - 3q = 15    .....(iii)

8p + 5q = 77    ...(iv)

समीकरण (iii) ला 4 ने गुणून,

8p - 12q = 60     .....(v)

समीकरण (iv) मधून समीकरण (v) वजा करून,

8p + 5q = 77
8p - 12q = 60
-   +          -   
17q  = 17

∴ q = `17/17` = 1

q = 1 ही किंमत समीकरण (iii) मध्ये ठेवून,

2p - 3q = 15

2p - 3(1) = 15

∴ 2p - 3 = 15

∴ 2p = 15 + 3 = 18

∴ p = `18/2` = 9

∴ (p, q) = (9, 1)

p आणि q च्या किमती परत ठेवून,

`9 = 1/x` आणि `1 = 1/y`

∴ `x = 1/9` आणि y = 1

∴ (x, y) = `(1/9, 1)` ही दिलेल्या एकसामयिक समीकरणांची उकल आहे.

shaalaa.com
दोन चलांतील रेषीय समीकरणांत रुपांतर करण्याजोगी समीकरणे
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 1: दोन चलांतील रेषीय समीकरणे - सरावसंच 1.4 [पृष्ठ १९]

APPEARS IN

बालभारती Algebra (Mathematics 1) [Marathi] 10 Standard SSC Maharashtra State Board
पाठ 1 दोन चलांतील रेषीय समीकरणे
सरावसंच 1.4 | Q 1. (1) | पृष्ठ १९

संबंधित प्रश्‍न

खालील एकसामयिक समीकरणे सोडवा.

`10/(x + y) + 2/(x - y) = 4; 15/(x + y) - 5/(x - y) = -2`


खालील एकसामयिक समीकरणे सोडवा.

`27/(x - 2) + 31/(y + 3) = 85; 31/(x - 2) + 27/(y + 3) = 89`


खालील एकसामयिक समीकरणे सोडवा.

`1/(3"x" + "y") + 1/(3"x" - "y") = 3/4; 1/(2(3"x" + "y")) - 1/(2(3"x" - "y")) = - 1/8`


एक दोन अंकी संख्या व तिच्या अंकांची अदलाबदल करून येणारी संख्या यांची बेरीज 143 आहे, जर दिलेल्या संख्येतील एकक स्थानचा अंक हा दशक स्थानच्या अंकापेक्षा 3 ने मोठा असेल, तर दिलेली मूळची संख्या कोणती? उत्तर काढण्यासाठी खालील कृती पूर्ण करा.

समजा, एकक स्थानचा अंक = x

दशक स्थानचा अंक = y

∴ मूळ संख्या = `square`y + x

अंकांची अदलाबदल करून मिळणारी संख्या = `square`x + y

पहिल्या अटीवरून, 

दोन अंकी संख्या + अंकांची अदलाबदल करून मिळणारी संख्या = 143

10y + x + `square` = 143

`square`x + `square`y = 143

x + y = `square`   .....(I)

दुसऱ्या अटीवरून, 

एकक स्थानचा अंक = दशक स्थानचा अंक + 3

x = `square` + 3

x - y = 3    .....(II)

(I) व (II) यांची बेरीज करून,

2x = `square`    ∴ x = 8

x = 8 समीकरण (I) मध्ये ठेवून,

x + y = 13

8 + `square` = 13

∴ y = `square`

मूळ संख्या = 10y + x

= `square` + 8 = 58


एक दोन अंकी संख्या आणि त्यांच्या अंकांची अदलाबदल करून येणारी संख्या यांची बेरीज 132 आहे. या संख्येचा दशक स्थानचा अंक एकक स्थानच्या अंकापेक्षा 2 ने मोठा आहे. मूळ संख्या शोधण्यासाठी कृती पूर्ण करा.

कृती: एकक स्थानचा अंक y आणि दशक स्थानचा अंक x मानू.

∴ ती संख्या = 10x + y

∴ त्या संख्येच्या अंकांची अदलाबदल करून येणारी संख्या = ______

पहिल्या अटीनुसार दोन्ही संख्यांची बेरीज = 132

∴ 10x + y + 10y + x = `square`

∴ x + y = `square`  (I)

दुसऱ्या अटीनुसार

दशक स्थानचा अंक = एकक स्थानचा अंक + 2

∴ `square`

∴ x - y = 2 ............(ii)

समीकरण (i) आणि (ii) सोडवू.

∴ x = `square` y = `square`

विचारलेली मूळ संख्या = ______ 


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×