मराठी
महाराष्ट्र राज्य शिक्षण मंडळएस.एस.सी (मराठी माध्यम) इयत्ता १० वी

एक दोन अंकी संख्या आणि त्यांच्या अंकांची अदलाबदल करून येणारी संख्या यांची बेरीज 132 आहे. या संख्येचा दशक स्थानचा अंक एकक स्थानच्या अंकापेक्षा 2 ने मोठा आहे. मूळ संख्या शोधण्यासाठी कृती पूर्ण - Mathematics 1 - Algebra [गणित १ - बीजगणित]

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

एक दोन अंकी संख्या आणि त्यांच्या अंकांची अदलाबदल करून येणारी संख्या यांची बेरीज 132 आहे. या संख्येचा दशक स्थानचा अंक एकक स्थानच्या अंकापेक्षा 2 ने मोठा आहे. मूळ संख्या शोधण्यासाठी कृती पूर्ण करा.

कृती: एकक स्थानचा अंक y आणि दशक स्थानचा अंक x मानू.

∴ ती संख्या = 10x + y

∴ त्या संख्येच्या अंकांची अदलाबदल करून येणारी संख्या = ______

पहिल्या अटीनुसार दोन्ही संख्यांची बेरीज = 132

∴ 10x + y + 10y + x = `square`

∴ x + y = `square`  (I)

दुसऱ्या अटीनुसार

दशक स्थानचा अंक = एकक स्थानचा अंक + 2

∴ `square`

∴ x - y = 2 ............(ii)

समीकरण (i) आणि (ii) सोडवू.

∴ x = `square` y = `square`

विचारलेली मूळ संख्या = ______ 

बेरीज

उत्तर

एकक स्थानचा अंक y आणि दशक स्थानचा अंक x मानू.

∴ ती संख्या = 10x + y

∴ त्या संख्येच्या अंकांची अदलाबदल करून येणारी संख्या = 10y + x

पहिल्या अटीनुसार दोन्ही संख्यांची बेरीज = 132

∴ 10x + y + 10y + x = 132

∴ 11x + 11y = 132  (I)

∴ x + y = `132/11` ..........[दोन्ही बाजूंना 11 ने भागून]

∴ x + y = 12 .............(i)

दुसऱ्या अटीनुसार

दशक स्थानचा अंक = एकक स्थानचा अंक + 2

x = y + 2 

∴ x - y = 2 ................(ii)

समीकरण (i) आणि समीकरण (ii) यांची बेरीज करून,

   x + y = 12
  + x - y = 2
        2x = 14

∴ x = `14/2 = 7`

∴ x = 7 ही किंमत समीकरण (i) मध्ये ठेवून,

7 + y = 12

∴ y = 12 - 7 = 5

समीकरण (i) व (ii) सोडवून,

x = 7, y = 5

विचारलेली मूळ संख्या = 10x + y

= 10(7) + 5

= 70 + 5  

= 75

shaalaa.com
दोन चलांतील रेषीय समीकरणांत रुपांतर करण्याजोगी समीकरणे
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 1: दोन चलातील रेषीय समीकरणे - Q.३ (अ)

APPEARS IN

एससीईआरटी महाराष्ट्र Algebra (Mathematics 1) [Marathi] 10 Standard SSC
पाठ 1 दोन चलातील रेषीय समीकरणे
Q.३ (अ) | Q ३.

संबंधित प्रश्‍न

खालील एकसामयिक समीकरणे सोडवा.

`2/x - 3/y = 15; 8/x + 5/y = 77`


खालील एकसामयिक समीकरणे सोडवा.

`10/(x + y) + 2/(x - y) = 4; 15/(x + y) - 5/(x - y) = -2`


खालील एकसामयिक समीकरणे सोडवा.

`27/(x - 2) + 31/(y + 3) = 85; 31/(x - 2) + 27/(y + 3) = 89`


खालील एकसामयिक समीकरणे सोडवा.

`1/(3"x" + "y") + 1/(3"x" - "y") = 3/4; 1/(2(3"x" + "y")) - 1/(2(3"x" - "y")) = - 1/8`


एक दोन अंकी संख्या व तिच्या अंकांची अदलाबदल करून येणारी संख्या यांची बेरीज 143 आहे, जर दिलेल्या संख्येतील एकक स्थानचा अंक हा दशक स्थानच्या अंकापेक्षा 3 ने मोठा असेल, तर दिलेली मूळची संख्या कोणती? उत्तर काढण्यासाठी खालील कृती पूर्ण करा.

समजा, एकक स्थानचा अंक = x

दशक स्थानचा अंक = y

∴ मूळ संख्या = `square`y + x

अंकांची अदलाबदल करून मिळणारी संख्या = `square`x + y

पहिल्या अटीवरून, 

दोन अंकी संख्या + अंकांची अदलाबदल करून मिळणारी संख्या = 143

10y + x + `square` = 143

`square`x + `square`y = 143

x + y = `square`   .....(I)

दुसऱ्या अटीवरून, 

एकक स्थानचा अंक = दशक स्थानचा अंक + 3

x = `square` + 3

x - y = 3    .....(II)

(I) व (II) यांची बेरीज करून,

2x = `square`    ∴ x = 8

x = 8 समीकरण (I) मध्ये ठेवून,

x + y = 13

8 + `square` = 13

∴ y = `square`

मूळ संख्या = 10y + x

= `square` + 8 = 58


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×