मराठी
महाराष्ट्र राज्य शिक्षण मंडळएस.एस.सी (मराठी माध्यम) इयत्ता १० वी

समांतरभुज चौकोनाच्या तीन शिरोबिंदूंचे निर्देशक A(5,6), B(1,-2) आणि C(3,-2) असतील तर चौथ्या बिंदूच्या निर्देशकांच्या शक्य त्या सर्व जोड्या काढा. - Mathematics 2 - Geometry [गणित २ - भूमिती]

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

समांतरभुज चौकोनाच्या तीन शिरोबिंदूंचे निर्देशक A(5,6), B(1,-2) आणि C(3,-2) असतील तर चौथ्या बिंदूच्या निर्देशकांच्या शक्य त्या सर्व जोड्या काढा.

बेरीज

उत्तर

समजा, बिंदू A(5, 6), B(1, -2) आणि C(3, -2) हे समांतरभुज चौकोनाचे तीन शिरोबिंदू आहेत.

आकृतीत दाखवल्याप्रमाणे, बिंदू D किंवा बिंदू D1 किंवा बिंदू D2 हा चौथा शिरोबिंदू असू शकतो.

समजा, D(x1, y1), D1(x2, y2) आणि D2(x3, y3).

समजा, `square"ACBD"` हा समांतरभुज चौकोन आहे.

समांतरभुज चौकोनाचे कर्ण परस्परांना दुभागतात.

∴ DC चा मध्यबिंदू = AB चा मध्यबिंदू

∴ `((x_1 + 3)/2, (y_1 - 2)/2) = ((5 + 1)/2, (6 - 2)/2)`

∴ `((x_1 + 3)/2, (y_1 - 2)/2) = (6/2, 4/2)`

∴ `(x_1 + 3)/2 = 6/2` आणि `(y_1 - 2)/2 = 4/2`

∴ x1 + 3 = 6 आणि y1 - 2 = 4

∴ x1 = 3 आणि y1 = 6 

∴ बिंदू D(x1, y1) चे निर्देशक (3, 6) आहेत.

समजा, `square`ABD1C हा समांतरभुज चौकोन आहे.

समांतरभुज चौकोनाचे कर्ण परस्परांना दुभागतात. 

∴ AD1 चा मध्यबिंदू = BC चा मध्यबिंदू 

∴ `((x_2 + 5)/2, (y_2 + 6)/2) = ((3 + 1)/2, (-2 - 2)/2)`

∴ `((x_2 + 5)/2, (y_2 + 6)/2) = (4/2, (-4)/2)`

∴ `(x_2 + 5)/2 = 4/2` आणि `(y_2 + 6)/2 = (-4)/2`

∴ x2 + 5 = 4 आणि y2 + 6 = –4 

∴ x2 = –1 आणि y2 = –10 

∴ समजा, D1(x2, y2) चे निर्देशक (–1, –10) आहेत. 

`square`ABCD2 हा समांतरभुज चौकोन आहे. 

समांतरभुज चौकोनाचे कर्ण परस्परांना दुभागतात. 

∴ BD2 चा मध्यबिंदू = AC चा मध्यबिंदू  

∴ `((x_3 + 1)/2, (y_3 - 2)/2) = ((5 + 3)/2, (6 - 2)/2)`

∴ `((x_3 + 1)/2, (y_3 - 2)/2) = (8/2, 4/2)`

∴ `(x_3 + 1)/2 = 8/2` आणि `(y_3 - 2)/2 = 4/2`

∴ x3 + 1 = 8 आणि y3 - 2 = 4

∴ x3 = 7 आणि y3 = 6

∴ D2(x3, y3) या बिंदूचे निर्देशक (7, 6) आहेत. 

∴ दिलेल्या समांतरभुज चौकोनाच्या D या चौथ्या शिरोबिंदूचे निर्देशक (3, 6), (-1, -10) आणि (7, 6) आहेत. 

shaalaa.com
रेषाखंडाच्या मध्यबिंदूचे सूत्र
  या प्रश्नात किंवा उत्तरात काही त्रुटी आहे का?
पाठ 5: निर्देशक भूमिती - संकीर्ण प्रश्नसंग्रह 5 [पृष्ठ १२३]

APPEARS IN

बालभारती Geometry (Mathematics 2) [Marathi] 10 Standard SSC Maharashtra State Board
पाठ 5 निर्देशक भूमिती
संकीर्ण प्रश्नसंग्रह 5 | Q 21. | पृष्ठ १२३

संबंधित प्रश्‍न

रेख AB हा वर्तुळाचा व्यास असून बिंदू P हे केंद्र आहे. A(2, -3)आणि P (-2, 0) असल्यास B बिंदूचे निर्देशक काढा.


(22, 20) आणि (0, 16) यांना जोडणाऱ्या रेषाखंडाच्या मध्यबिंदूचे निर्देशक काढा.


P(0,6) आणि Q(12,20) यांना जोडणाऱ्या रेषाखंडाच्या मध्यबिंदूचे निर्देशक काढा.


रेख AB वरील बिंदू P, Q, R व S यांच्यामुळे त्या रेषाखंडाचे पाच एकरूप भाग होतात. जर A-P-Q – R-S-B आणि Q(12, 14), S(4, 18); तर A, P, R आणि B चे निर्देशक काढा. 


जर D(-7, 6), E(8, 5) आणि F(2, -2) हे त्रिकोणाच्या बाजूंचे मध्यबिंदू असतील, तर त्या त्रिकोणाच्या मध्यगा संपातबिंदूचे निर्देशक काढा.


A(-1, 1), B(5, -3) आणि C(3, 5) हे शिरोबिंदू असलेल्या त्रिकोणाच्या मध्यगांच्या लांबी काढा.


P(1, –2), Q(5, 2), R(3, –1), S(–1, –5) हे समांतरभुज चौकोनाचे शिरोबिंदू आहेत, हे दाखवा.


जर A(–4, 2) आणि B(6, 2) यांना जोडणाऱ्या रेषाखंडाचा मध्यबिंदू P असेल, तर P चे निर्देशक ______ 


A(-4, 2) व B(6, 2) या बिंदूंना जोडणाऱ्या रेषाखंडाच्या बिंदू P हा मध्यबिंदू आहे. तर P बिंदूचे निर्देशक काढण्यासाठी कृती पूर्ण करा.

उकल:

(-4, 2) = (x1, y1), (6, 2) = (x2, y2) आणि बिंदू P चे निर्देशक (x, y) मानू

मध्यबिंदूच्या सूत्रानुसार,

`x = (x_1 + x_2)/2`

∴ `x = (square + 6)/2`

∴ `x = square/2`

∴ x = `square`

`y = (y_1 + y_2)/2`

∴ `y = (2 + square)/2`

∴ y = `4/2`

∴ y = `square`

∴ मध्यबिंदू P चे निर्देशक `square` आहेत.


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×