Advertisements
Advertisements
प्रश्न
ΔPQR असा काढा, की ∠Q = 70°, ∠R = 80° आणि PQ + QR + PR = 9.5 सेमी.
उत्तर
कच्ची आकृती:
स्पष्टीकरण:
(i) आकृतीत दाखवल्याप्रमाणे, QR वर बिंदू T आणि S घ्या, जसे की
QT = PQ आणि RS = PR ...(i)
QT + QR + RS = TS ...[T-Q-R, Q-R-S]
∴ PQ + QR + PR = TS ...(ii) [(i) पासून]
तसेच,
PQ + QR + PR = 9.5 सेमी …(iii) [दिलेले]
∴ TS = 9.5 सेमी
(ii) ∆PQT मध्ये
PQ = QT ...[(i) पासून]
∴ ∠QPT = ∠QTP = x° ...(iv) [समद्विभुज त्रिकोण प्रमेय]
∆PQT मध्ये, ∠PQR हा बाह्य कोन आहे.
∴ ∠QPT + ∠QTP = ∠PQR ...[दूरस्थ आतील कोन प्रमेय]
∴ x + x = 70° ...[(iv) पासून]
∴ 2x = 70° x = 35°
∴ ∠PTQ = 35°
∴ ∠T = 35°
त्याचप्रमाणे, ∠S = 40°
(iii) आता, ∆PTS मध्ये,
∠T = 35°, ∠S = 40° and TS = 9.5 cm
म्हणून, ∆PTS काढता येतो.
(iv) PQ = TQ,
∴ बिंदू Q हा रेख PT च्या लंबदुभाजकावर आहे.
तसेच, RP = RS
∴ बिंदू R रेख PS च्या लंबदुभाजकावर आहे.
बिंदू Q आणि R अनुक्रमे PT आणि PS चे लंबदुभाजक रेखाटून शोधता येतात.
∴ ∆PQR काढता येतो.
रचनेच्या पायऱ्या:
- रेख TS हा 9.5 सेमी लांबीचा रेषाखंड काढा.
- बिंदू T पाशी 35° मापाचा कोन करणारा किरण काढा.
- बिंदू S पाशी 40° मापाचा कोन करणारा किरण काढा.
- दोन्ही किरणांच्या छेदनबिंदूला P हे नाव द्या.
- रेख PT व रेख PS चे लंबदुभाजक काढा. ते रेषा TS ला ज्या बिंदूंत छेदतील त्यांना अनुक्रमे Q आणि R ही नावे द्या.
- रेख PQ आणि रेख PR काढा.
ΔPQR हा अपेक्षित त्रिकोण आहे.