हिंदी
महाराष्ट्र स्टेट बोर्डएसएससी (मराठी माध्यम) १० वीं कक्षा

आकृतीत P हा वर्तुळाचा केंद्र असून रेख AB ही जीवा आहे. PA = 8 सेमी आणि जीवा AB वर्तुळकेंद्रापासून 4 सेमी अंतरावर असेल, तर रेखांकित भागाचे क्षेत्रफळ A काढा. (π = 3.14, 3 = 1.73) - Mathematics 2 - Geometry [गणित २ - भूमिती]

Advertisements
Advertisements

प्रश्न

आकृतीत P हा वर्तुळाचा केंद्र असून रेख AB ही जीवा आहे. PA = 8 सेमी आणि जीवा AB वर्तुळकेंद्रापासून 4 सेमी अंतरावर असेल, तर रेखांकित भागाचे क्षेत्रफळ A काढा. (π = 3.14, `sqrt3` = 1.73)

 

योग

उत्तर

दिलेले: त्रिज्या (r) = PA = 8 सेमी, PC = 4 सेमी

शोधा: रेखांकित भागाचे क्षेत्रफळ.

उकल: 

समजा, ∠APC = θ1

ΔACP मध्ये, ∠ACP = 90°

cosθ= `"PC"/"AP" = 4/8 = 1/2`

परंतु, cos 60° = `1/2`

∴ θ= 60°

त्याचप्रमाणे, आपण सिद्ध करू शकतो, की 

∠BPC = 60°

∴ ∠APB = ∠APC + ∠BPC  ......[कोनांच्या बेरजेचा गुणधर्म]

∴ θ = 60° + 60° = 120°

वर्तुळपाकळी (P-ADB) चे क्षेत्रफळ

= `θ/360 xx pir^2`

= `120/360 xx 3.14 xx 8^2`

= `1/3 xx 3.14 xx 64`

= 66.98 सेमी

ΔAPC मध्ये,

sinθ= `"AC"/"AP"`

∴ sin 60° = `"AC"/8`

∴ `sqrt3/2 = "AC"/8`

∴ AC = `4sqrt3` सेमी

आता, AB = 2AC .........[वर्तुळकेंद्रापासून जीवेवर टाकलेला लंब जीवेस दुभागतो.]

= `2 xx 4sqrt3`

= `8sqrt3` सेमी

∴ A(ΔAPB) = `1/2 xx "AB" xx "PC"`

= `1/2 xx 8sqrt3 xx 4`

= `16sqrt3`

= `16 xx 1.73`

= 27.68 सेमी2

रेखांकित भागाचे क्षेत्रफळ

= A(P-ADB) - A(ΔAPB)

= 66.98 - 27.68

= 39.30 सेमी2

∴ रेखांकित भागाचे क्षेत्रफळ 39.30 सेमीआहे. 

shaalaa.com
वर्तुळपाकळीचे क्षेत्रफळ (Area of a sector)
  क्या इस प्रश्न या उत्तर में कोई त्रुटि है?
अध्याय 7: महत्त्वमापन - संकीर्ण प्रश्नसंग्रह 7 [पृष्ठ १६१]

APPEARS IN

बालभारती Geometry (Mathematics 2) [Marathi] 10 Standard SSC Maharashtra State Board
अध्याय 7 महत्त्वमापन
संकीर्ण प्रश्नसंग्रह 7 | Q 10. | पृष्ठ १६१

संबंधित प्रश्न

वर्तुळाची त्रिज्या 10 सेमी आहे. वर्तुळकंसाचे माप 54° असल्यास त्या कंसाने मर्यादित केलेल्या वर्तुळपाकळीचे क्षेत्रफळ काढा. (π =3.14) 


वर्तुळपाकळीची त्रिज्या 3.5 सेमी असून तिच्या वर्तुळकंसाची लांबी 2.2 सेमी आहे, तर वर्तुळपाकळीचे क्षेत्रफळ काढा. 


शेजारील आकृतीत वर्तुळाची त्रिज्या 7 सेमी आहे आणि m(कंस MBN) = 60° तर

(1) वर्तुळाचे क्षेत्रफळ काढा.

(2) A(O - MBN) काढा.

(3) A(O - MCN) काढा.

 


3.4 सेमी त्रिज्या असलेल्या वर्तुळपाकळीची परिमिती 12.8 सेमी आहे तर वर्तुळपाकळीचे क्षेत्रफळ काढा.


आकृतीत A(P-ABC) = 154 चौसेमी आणि वर्तुळाची त्रिज्या 14 सेमी असेल, तर

(1) ∠APC चे माप काढा.

(2) कंस ABC ची लांबी काढा.

 


वर्तुळपाकळीची त्रिज्या 7 सेमी आहे. जर वर्तुळपाकळीच्या कंसाचे माप पुढीलप्रमाणे दिलेले आहे, तर त्या वर्तुळपाकळीचे क्षेत्रफळ काढा.

30°


वर्तुळपाकळीची त्रिज्या 7 सेमी आहे. जर वर्तुळपाकळीच्या कंसाचे माप पुढीलप्रमाणे दिलेले आहे, तर त्या वर्तुळपाकळीचे क्षेत्रफळ काढा.

210°


वर्तुळपाकळीची त्रिज्या 7 सेमी आहे. जर वर्तुळपाकळीच्या कंसाचे माप पुढीलप्रमाणे दिलेले आहे, तर त्या वर्तुळपाकळीचे क्षेत्रफळ काढा.

3 काटकोन


आकृतीत `square`PQRS हा आयत असून PQ = 14 सेमी, QR = 21 सेमी, तर आकृतीत दाखविलेल्या x, y आणि z या प्रत्येक भागाचे क्षेत्रफळ काढा.

 


ΔLMN हा समभुज त्रिकोण आहे. LM = 14 सेमी. त्रिकोणाचा प्रत्येक शिरोबिंदू केंद्रबिंदू मानून व 7 सेमी त्रिज्या घेऊन आकृतीत दाखवल्याप्रमाणे तीन वर्तुळपाकळ्या काढल्या. त्यावरून,

(1) A (ΔLMN) = ?

(2) एका वर्तुळपाकळीचे क्षेत्रफळ काढा.

(3) तीन वर्तुळपाकळ्यांचे एकूण क्षेत्रफळ काढा.

(4) रेखांकित भागाचे क्षेत्रफळ काढा. 


Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×