Advertisements
Advertisements
प्रश्न
खाली दिलेल्या सामासिक शब्दांचा विग्रह व समासाचे नाव लिहा.
सामासिक शब्द | विग्रह | समासाचे नाव |
१) इतरेतर द्वंद्व समास | ||
बहिणभाऊ | ||
आईवडील | ||
नाकडोळे | ||
सुंठसाखर | ||
कृष्णार्जुन | ||
विटीदांडू | ||
कुलूपकिल्ली | ||
स्त्रीपुरुष | ||
२) वैकल्पिक द्वंद्व समास | ||
बरेवाईट | ||
सत्यासत्य | ||
चारपाच | ||
तीनचार | ||
खरेखोटे | ||
३) समाहार द्वंद्व समास | ||
अंथरूण पांघरूण | ||
भाजीपाला | ||
कपडालत्ता | ||
अन्नपाणी | ||
पालापाचोळा | ||
केरकचरा |
उत्तर
सामासिक शब्द | विग्रह | समासाचे नाव |
१) इतरेतर द्वंद्व समास | ||
बहिणभाऊ | बहीण आणि भाऊ | इतरेतर द्वंद्व समास |
आईवडील | आई आणि वडील | इतरेतर द्वंद्व समास |
नाकडोळे | नाक आणि डोळे | इतरेतर द्वंद्व समास |
सुंठसाखर | सुंठ आणि साखर | इतरेतर द्वंद्व समास |
कृष्णार्जुन | कृष्ण आणि अर्जुन | इतरेतर द्वंद्व समास |
विटीदांडू | विटी आणि दांडू | इतरेतर द्वंद्व समास |
कुलूपकिल्ली | कुलूप आणि किल्ली | इतरेतर द्वंद्व समास |
स्त्रीपुरुष | स्त्री आणि पुरुष | इतरेतर द्वंद्व समास |
२) वैकल्पिक द्वंद्व समास | ||
बरेवाईट | बरे किंवा वाईट | वैकल्पिक द्वंद्व समास |
सत्यासत्य | सत्या किंवा सत्य | वैकल्पिक द्वंद्व समास |
चारपाच | चार किंवा पाच | वैकल्पिक द्वंद्व समास |
तीनचार | तीन किंवा चार | वैकल्पिक द्वंद्व समास |
खरेखोटे | खरे किंवा खोटे | वैकल्पिक द्वंद्व समास |
३) समाहार द्वंद्व समास | ||
अंथरूण पांघरूण | अंथरूण, पांघरूण वगैरे | समाहार द्वंद्व समास |
भाजीपाला | भाजी, पाला वगैरे | समाहार द्वंद्व समास |
कपडालत्ता | कपडा, लत्ता वगैरे | समाहार द्वंद्व समास |
अन्नपाणी | अन्न, पाणी वगैरे | समाहार द्वंद्व समास |
पालापाचोळा | पाला, पाचोळा वगैरे | समाहार द्वंद्व समास |
केरकचरा | केर, कचरा वगैरे | समाहार द्वंद्व समास |
APPEARS IN
संबंधित प्रश्न
कंसात समासांची नावे दिलेली आहेत. पुढे दिलेल्या सामासिक शब्दांसमोर त्यापैकी योग्य समासाचे नाव लिहा :
चहापाणी - ____________.
कंसात समासांची नावे दिलेली आहेत. पुढे दिलेल्या सामासिक शब्दांसमोर त्यापैकी योग्य समासाचे नाव लिहा :
सद्गुर - ____________.
खालील सामासिक शब्दांचा विग्रह करून समास ओळखा.
ताणतणाव -
खालील वाक्यांतील सामासिक शब्द ओळखून अधोरेखित करा.
मेट्रो रेल्वेचा लोकार्पण सोहळा थाटामाटात पार पडला.
खालील उदाहरणे अभ्यासा व त्यातील सामासिक शब्द अधोरेखित करा.
कृष्णा हा माझा सहाध्यायी आहे.
खालील तत्पुरुष समासातील सामासिक शब्दांच्या विग्रहाचा अभ्यास करून त्यांतील विभक्ती ओळखा.
सामासिक शब्द | विग्रह | विभक्ती |
(अ) सभागृह | सभेसाठी गृह | ______ |
(आ) कलाकुशल | कलेत कुशल | ______ |
(इ) ग्रंथालय | ग्रंथांचे आलय | ______ |
(ई) कष्टसाध्य | कष्टाने साध्य | ______ |
(उ) रोगमुक्त | रोगापासून मुक्त | ______ |
खालील वाक्यातील सामासिक शब्द ओळखा व त्या शब्दाचा विग्रह करा.
प्रत्येकाने ऋणमुक्त राहण्याचा प्रयत्न करायलाच हवा.
खालील सामासिक शब्दाचा विग्रह करा.
रक्तचंदन - ______
खालील सामासिक शब्दाचा विग्रह करा.
काव्यामृत - ______
खालील वाक्य वाचून त्यातील सामासिक शब्द ओळखा.
नवरात्रात ठिकठिकाणी गरबा नृत्य चालते - ______
खालील सामासिक शब्दाचा विग्रह करा.
त्रैलोक्य - ______
खालील वाक्य वाचा आणि त्यातील सामासिक शब्द ओळखा.
खरेखोटे समजल्याशिवाय अभिप्राय देऊ नये - ______
खालील वाक्य वाचा व त्यातील सामासिक शब्द ओळखा.
कोपऱ्यावरच्या मंडईत भाजीपाला चांगला मिळतो - ______
खालील तक्ता पूर्ण करा.
सामासिक शब्द | विग्रह | समासाचे नाव |
______ | उत्तम असा पुरुष | ______ |
बरेवाईट | ______ | ______ |
योग्य पर्याय निवडा:
‘प्रतिक्षण’ या सामासिक शब्दातील समासाचे नाव लिहा.
पुढील सामासिक शब्दांचा विग्रह करून समासाचे नाव लिहा.
लोकप्रिय
योग्य जोड्या लावा.
सामासिक शब्द | समासाचे नाव |
(i) भाजीपाला | द्विगू समास |
(ii) कमलनयन | समाहार द्वंद्व समास |
कर्मधारय समास |
‘अ’ गट | ‘ब’ गट | |
1 | सूर्याचा उदय झाला. | सूर्योदय झाला. |
2 | प्रत्येक दिवशी त्याची प्रतिष्ठा वाढत गेली. | दिवसेंदिवस त्याची प्रतिष्ठा वाढत गेली. |
बोलण्याच्या ओघात आपण शब्दातील परस्परसंबंध दाखवणारे विभक्ती प्रत्यय गाळून सुटसुटीत असे जोडशब्द बनवतो. शब्दांच्या अशा एकत्रीकरणाला ‘समास’ असे म्हणतात. शब्दांच्या अशा एकत्रीकरणाने जो जोडशब्द तयार होतो त्याला ‘सामासिक शब्द’ म्हणतात.
समास विग्रह - सामासिक शब्द कोणत्या शब्दांपासून तयार झाला, हे स्पष्ट करण्यासाठी आपण त्याची फोड करताे. या फोड करून दाखवण्याच्या पद्धतीला ‘विग्रह’ म्हणतात. वर ‘ब’ गटात सामासिक शब्द आहेत, तर ‘अ’ गटात विग्रह आहेत.
खालील सामासिक शब्दाचा विग्रह करा.
सामासिक शब्द | विग्रह |
यथाश | ______ |