मराठी

Sociology [समाजशास्त्र] Official 2023-2024 HSC Arts (Marathi Medium) 12th Standard Board Exam [इयत्ता १२ वी] Question Paper Solution

Advertisements
Sociology [समाजशास्त्र] [Official]
Marks: 80 Maharashtra State Board
HSC Arts (Marathi Medium)

Academic Year: 2023-2024
Date & Time: 19th March 2024, 11:00 am
Duration: 3h
Advertisements

सूचना:

  1. सर्व प्रश्‍न सोडविणे अनिवार्य आहे.
  2. प्रश्‍नांच्या उजवीकडे पूर्ण गुण दिलेले आहेत.
  3. चार गुणांसाठी विचारलेल्या उपप्रश्‍नांच्या उत्तरांत किमान चार मुद्दे अपेक्षित आहेत.
  4. प्रत्येक नवीन प्रश्‍नाचे उत्तर नवीन पानावर लिहावे.

[20]1 | खालील वस्तुनिष्ठ प्रश्‍न सोडवा.
[5]1.A | खालील कंसातील योग्य पर्याय निवडून विधाने पूर्ण करा व ती पुन्हा लिहा.
[1]1.A.1

"बेल बजाओ आंदोलन"______ या सामाजिक समस्वेशी निगडित आहे.

कौटुंबिक हिंसाचार

हुंडाबळी

कुपोषण

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.06] भारतातील सामाजिक समस्या
[1]1.A.2

'वसुंधरा दिन' ______ या दिवशी साजरा केला जातो.

५ जून

११ जुलै

२२ एप्रिल

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.05] भारतातील सामाजिक चळवळी
[1]1.A.3

______ यांच्या मते भारतीय लोकसंख्येचे सहा प्रमुख वंश आधारित गट पडतात.

डॉ. जी. एस घुर्ये

बी. एस. गुहा

डॉ. इरावती कर्वे

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.03] भारतीय समाजातील विविधता आणि एकता
[1]1.A.4

______ हा शहरी विकास कार्यक्रम आहे.

स्मार्ट सिटी मिशन

सर्व शिक्षा अभियान

पंचायत राज

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.02] भारतीय समाजाचे वर्गीकरण
[1]1.A.5

हिंदू कोड बिल ______ यावर्षी पारित झाले.

१९४८

१९५२

१९५५

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.01] भारतीय समाजाचा परिचय
[5]1.B
[1]1.B.1

खालील जोड्यांपैकी चुकीची जोडी दुरुस्त करून ती पुन्हा लिहा.

स्वामी दयानंद सरस्वती - आर्यसमाज

पेरियार - सेल्फरिस्पेक्ट मूव्हमेंट

महात्मा गांधी - हरिजन सेवक संघ

बेहरामजी मलबारी - धर्मसभा

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.01] भारतीय समाजाचा परिचय
[1]1.B.2

खालील जोड्यांपैकी चुकीची जोडी दुरुस्त करून ती पुन्हा लिहा.

बहुजिनसीपणा - शहरी समुदाय

पंचशील - डॉ. राजेंद्र प्रसाद

जात - अर्पित दर्जा

कायदा - औपचारिक नियंत्रण

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.02] भारतीय समाजाचे वर्गीकरण
[1]1.B.3

खालील जोड्यांपैकी चुकीची जोडी दुरुस्त करून ती पुन्हा लिहा.

'सेवन सिस्टर्स' - ईशान्येकडील सात भगिनी प्रदेश

शांततापूर्ण सहनिवासाकरिता - राष्ट्रीय एकात्मता

गृहभाषा - मातृभाषा

संप्रदायवाद - जातसंघर्ष

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.03] भारतीय समाजातील विविधता आणि एकता
[1]1.B.4

खालील जोड्यांपैकी चुकीची जोडी दुरुस्त करून ती पुन्हा लिहा.

श्रमकेंद्री उत्पादन - औद्योगिकीकरण

औद्योगिक विस्तार - शहरीकरण

तर्कनिष्ठ दृष्टिकोन - अंकीकृतकरण

उदारतावादी तत्त्व - जागतिकीकरण

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.04] भारतातील समाज परिवर्तनाच्या प्रक्रिया
[1]1.B.5

खालील जोड्यांपैकी चुकीची जोडी दुरुस्त करून ती पुन्हा लिहा.

दारू - आंतरजाल व्यसन

अपर्याप्त कौशल्य - बेरोजगारी

कर्जबाजारीपणा - शेतकऱ्यांच्या आत्महत्या

दादा-दादी - एनजीओ

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.06] भारतातील सामाजिक समस्या
[5]1.C
[1]1.C.1

दिलेल्या पर्यायांतून योग्य संज्ञा ओळखून त्या दिलेल्या विधानापुढे पुन्हा लिहा.

बालविवाह प्रतिबंधनासाठी कार्य केले.

भाषावाद

अंतर्विवाही

शहरीकरण

औद्योगिकीकरण

महात्मा ज्योतिराव फुले

अमली पदार्थ

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.05] भारतातील सामाजिक चळवळी
[1]1.C.2

दिलेल्या पर्यायांतून योग्य संज्ञा ओळखून त्या दिलेल्या विधानापुढे पुन्हा लिहा.

भाषेवर आधारित संघर्ष.

भाषावाद

अंतर्विवाही

शहरीकरण

औद्योगिकीकरण

महात्मा ज्योतिराव फुले

अमली पदार्थ

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.03] भारतीय समाजातील विविधता आणि एकता
[1]1.C.3

दिलेल्या पर्यायांतून योग्य संज्ञा ओळखून त्या दिलेल्या विधानापुढे पुन्हा लिहा.

आपल्याच समूहातील वधू किवा वर निवडणे

भाषावाद

अंतर्विवाही

शहरीकरण

औद्योगिकीकरण

महात्मा ज्योतिराव फुले

अमली पदार्थ

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.02] भारतीय समाजाचे वर्गीकरण
Advertisements
[1]1.C.4

दिलेल्या पर्यायांतून योग्य संज्ञा ओळखून त्या दिलेल्या विधानापुढे पुन्हा लिहा.

याच्यामुळे शारीरिक अस्वास्थ्याच्या समस्या येऊ शकतात.

भाषावाद

अंतर्विवाही

शहरीकरण

औद्योगिकीकरण

महात्मा ज्योतिराव फुले

अमली पदार्थ

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.06] भारतातील सामाजिक समस्या
[1]1.C.5

दिलेल्या पर्यायांतून योग्य संज्ञा ओळखून त्या दिलेल्या विधानापुढे पुन्हा लिहा.

यंत्रादवारे होणाऱ्या उत्पादनात वाढ

भाषावाद

अंतर्विवाही

शहरीकरण

औद्योगिकीकरण

महात्मा ज्योतिराव फुले

अमली पदार्थ

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.04] भारतातील समाज परिवर्तनाच्या प्रक्रिया
[5]1.D
[1]1.D.1

अधोरेखित शब्द दुरुस्त करून विधान पुन्हा लिहा.

हिंदू धर्मातील अंतिम उद्दिष्ट अर्थ आहे.

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.01] भारतीय समाजाचा परिचय
[1]1.D.2

अधोरेखित शब्द दुरुस्त करून विधान पुन्हा लिहा.

शहरी भागातील मुख्य व्यवसाय शेती आहे.

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.02] भारतीय समाजाचे वर्गीकरण
[1]1.D.3

अधोरेखित शब्द दुरुस्त करून विधान पुन्हा लिहा.

आर्य समाजाची स्थापना राजर्षी शाहू महाराज यांनी केली.

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.01] भारतीय समाजाचा परिचय
[1]1.D.4

अधोरेखित शब्द दुरुस्त करून विधान पुन्हा लिहा.

जागतिक अर्थव्यवस्थेमुळे आपण स्वावलंबी झालो आहोत.

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.04] भारतातील समाज परिवर्तनाच्या प्रक्रिया
[1]1.D.5

अधोरेखित शब्द दुरुस्त करून विधान पुन्हा लिहा.

'स्टार्ट अप इंडिया' ही योजना वृद्धांच्या समस्या सोडविते.

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.06] भारतातील सामाजिक समस्या
[8]2 | खालील विषयांवर संक्षिप्त टिपा लिहा (कोणत्याही दोन).
[4]2.A

खालील विषयावर संक्षिप्त टिप लिहा. 

पूर्व वैदिक काळातील भारतीय स्त्रियांचे स्थान

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.01] भारतीय समाजाचा परिचय
[4]2.B

खालील विषयावर संक्षिप्त टिप लिहा.

राष्ट्रीय एकात्मतेच्या मार्गातील अडथळे

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.03] भारतीय समाजातील विविधता आणि एकता
[4]2.C

खालील विषयावर संक्षिप्त टिप लिहा.

आधुनिकीकरणाची वैशिष्ट्ये

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.04] भारतातील समाज परिवर्तनाच्या प्रक्रिया
[12]3 | खालील फरक स्पष्ट करा (कोणतेही तीन).
[4]3.A

खालील फरक स्पष्ट करा.

ख्रिस्ती धर्म व इस्लाम धर्म

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.01] भारतीय समाजाचा परिचय
[4]3.B

खालील फरक स्पष्ट करा.

आदिवासी समुदाय आणि ग्रामीण समुदाय

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.02] भारतीय समाजाचे वर्गीकरण
[4]3.C

खालील फरक स्पष्ट करा.

अंकीकृतकरण आणि जागतिकीकरण

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.04] भारतातील समाज परिवर्तनाच्या प्रक्रिया
[4]3.D

खालील फरक स्पष्ट करा.

सामाजिक परिवर्तन आणि समाजिक चळवळ

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.05] भारतातील सामाजिक चळवळी
Advertisements
[4]3.E

खालील फरक स्पष्ट करा. 

पारंपरिक स्त्री आणि आधुनिक स्त्री

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.01] भारतीय समाजाचा परिचय
[8]4 | खाली दिलेल्या संकल्पना उदाहरणासह स्पष्ट करा (कोणत्याही दोन).
[4]4.A

खाली दिलेल्या संकल्पना उदाहरणासह स्पष्ट करा.

महिला सबलीकरण

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.05] भारतातील सामाजिक चळवळी
[4]4.B

खाली दिलेल्या संकल्पना उदाहरणासह स्पष्ट करा.

वर्णव्यवस्था

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.01] भारतीय समाजाचा परिचय
[4]4.C

खाली दिलेल्या संकल्पना उदाहरणासह स्पष्ट करा.

औद्योगिकीकरण

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.04] भारतातील समाज परिवर्तनाच्या प्रक्रिया
[12]5
[4]5.A

खालील संकल्पनाचित्र पूर्ण करा.

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.03] भारतीय समाजातील विविधता आणि एकता
[8]5.B
[4]5.B.1

खालील विधान सत्य की असत्य आहे हे कारण देऊन सांगा.

पर्यावरणीय चळवळ व्यापक आहे.

सत्य

असत्य

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.05] भारतातील सामाजिक चळवळी
[4]5.B.2

खालील विधान सत्य की असत्य आहे हे कारण देऊन सांगा.

आर्थिक विषमतेचा समाजावर परिणाम होत नाही.

सत्य

असत्य

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.03] भारतीय समाजातील विविधता आणि एकता
[4]5.B.3

खालील विधान सत्य की असत्य आहे हे कारण देऊन सांगा.

वर्तमान काळ हा संगणकीकरणाचा आहे.

सत्य

असत्य

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.04] भारतातील समाज परिवर्तनाच्या प्रक्रिया
[10]6
[6]6.A

खालील उतारा वाचून त्या खाली दिलेल्या प्रश्‍नांची उत्तरे लिहा.

सर्व शिक्षा अभियान (SSA) हा भारत सरकारचा कार्यक्रम आहे. यामध्ये ६ ते १४ या वयोगटातील मुलांसाठी मोफत व सक्तीच्या शिक्षणाची व्यवस्था केली आहे. हा कार्यक्रम राबविण्यासाठी भारताचे माजी पंतप्रधान श्री. अटल बिहारी वाजपेयी यांनी १९९३-९४ मध्ये पुढाकार घेतला. त्यानंतर २०००-२००१ मध्ये हा कार्यक्रम पूर्णत: कार्यरत झाला. या कार्यक्रमामध्ये शिक्षण हा मूलभूत अधिकार मानला गेला.

याबरोबरच १५ ऑगस्ट १९९५ मध्ये भारत सरकाने प्राथमिक शिक्षणासाठी पोषण आधार राष्ट्रीय कार्यक्रम (National Programme of Nutritional Support to Primary Education NP-NSPE) राबविला. तेव्हापासूनच शाळेत जाणाऱ्या मुलांसाठी मोफत 'मध्यान्ह भोजन' ही संकल्पना अस्तित्वात आली, जी ग्रामपंचायत आणि नगरपालिका यांसारख्या स्थानिक संस्थाकरवी राबविली जाते. मुलांना मध्यान्ह भोजन देणे सक्तीचे आहे. यामध्ये दररोज उत्तम आणि पोषक जेवण मुलांना देणे आवश्यक आहे असे मानले आहे. बऱ्याच संस्थांनी जेवण बनविणे व वेळेत शाळेत पोहचविणे हे काम हाती घेतले.

सार्वत्रिक शिक्षण आणि पोषण एकमेकांपासून वेगळे करता येत नाही. गावांतील आणि नगरपालिकेच्या शाळांमधील मुले या भोजनाची वाट पाहत असंतात. बर्‍याचदा हा आहारच त्यांच्यासाठी दिवसभराचा मुख्य आहार असतो.

  1. प्राथमिक शिक्षण सक्तीचे करणे तुम्हांला आवश्यक वाटते क?
  2. प्राथमिक शिक्षणात “मध्यान्ह भोजनाचे ' काय महत्त्व आहे?
Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.07] उतारे
[4]6.B | आपले व्यक्तिगत मत नोंदवा (कोणतेही एक).
[4]6.B.1

आपले व्यक्तिगत मत नोंदवा.

जैन आणि बौद्ध धर्मामुळे लोकांमध्ये आशा निर्माण झाली.

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.01] भारतीय समाजाचा परिचय
[4]6.B.2

आपले व्यक्तिगत मत नोंदवा.

वृद्धाश्रमांचे सकारात्मक आणि नकारात्मक परिणाम आहेत.

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.06] भारतातील सामाजिक समस्या
[10]7 | खालीलपैकी कोणत्याही एका प्रश्‍नाचे सविस्तर उत्तर १५० ते २०० शब्दांमध्ये लिहा.
[10]7.A

शहरी समुदायाच्या समस्या स्पष्ट करा. त्या समस्या सोडविण्यासाठी उपाय सुचवा.

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.02] भारतीय समाजाचे वर्गीकरण
[10]7.B

शेतकऱ्यांच्या आत्महत्येची कारणे स्पष्ट करा. ही समस्या सोडविण्यासाठी तुम्ही काय उपाय सुचवाल?

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.06] भारतातील सामाजिक समस्या

Submit Question Paper

Help us maintain new question papers on Shaalaa.com, so we can continue to help students




only jpg, png and pdf files

Maharashtra State Board previous year question papers 12th Standard Board Exam [इयत्ता १२ वी] Sociology [समाजशास्त्र] with solutions 2023 - 2024

     Maharashtra State Board 12th Standard Board Exam [इयत्ता १२ वी] question paper solution is key to score more marks in final exams. Students who have used our past year paper solution have significantly improved in speed and boosted their confidence to solve any question in the examination. Our Maharashtra State Board 12th Standard Board Exam [इयत्ता १२ वी] question paper 2024 serve as a catalyst to prepare for your Sociology [समाजशास्त्र] board examination.
     Previous year Question paper for Maharashtra State Board 12th Standard Board Exam [इयत्ता १२ वी] -2024 is solved by experts. Solved question papers gives you the chance to check yourself after your mock test.
     By referring the question paper Solutions for Sociology [समाजशास्त्र], you can scale your preparation level and work on your weak areas. It will also help the candidates in developing the time-management skills. Practice makes perfect, and there is no better way to practice than to attempt previous year question paper solutions of Maharashtra State Board 12th Standard Board Exam [इयत्ता १२ वी].

How Maharashtra State Board 12th Standard Board Exam [इयत्ता १२ वी] Question Paper solutions Help Students ?
• Question paper solutions for Sociology [समाजशास्त्र] will helps students to prepare for exam.
• Question paper with answer will boost students confidence in exam time and also give you an idea About the important questions and topics to be prepared for the board exam.
• For finding solution of question papers no need to refer so multiple sources like textbook or guides.
Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×