मराठी

Geography [भूगोल] Official 2024-2025 HSC Arts (Marathi Medium) 12th Standard Board Exam [इयत्ता १२ वी] Question Paper Solution

Advertisements
Geography [भूगोल] [Official]
Marks: 80 Maharashtra State Board
HSC Arts (Marathi Medium)

Academic Year: 2024-2025
Date & Time: 7th March 2025, 3:00 pm
Duration: 3h
Advertisements

सूचना:

  1. सर्व प्रश्‍न सोडविणे आवश्यक आहे.
  2. आवश्यक तेथे योग्य आकृत्या/आलेख काढावेत.
  3. रंगीत पेन्सिलचा वापर करण्यास परवानगी आहे.
  4. नकाशा स्टेन्सिलचा वापर करण्यास परवानगी आहे.
  5. उजवीकडील अंक पूर्ण गुण दर्शवितात.
  6. नकाशा पुरवणी मूळ उत्तरपत्रिकेस जोडावी.

[20]1 | दिलेल्या सूचनेनुसार खालील उपप्रश्‍न सोडवा.
[5]1.A

'अ' 'ब' आणि 'क' स्तंभातील घटकांचे सहसंबंध लावून साखळी पूर्ण करा व उत्तरपत्रिकेत पुन्हा लिहा:

अ. नं. 'अ' 'ब' 'क'
(१) ॲमेझॉन खोरे (१) वस्तू निर्मिती कार्य (१) टाटा लोहपोलाद उद्योग
(२) संकोचणारा मनोरा (२) व्यापारी पशुपालन (२) कमी लोकसंख्येची घनता
(३) औद्योगिक क्षेत्र (३) वैयक्तिक (३) जन्मदर कमी व मृत्युदर अगदी कमी
(४) पंपाज गवताळ प्रदेश (४) दाट विषुववृत्तीय वने (४) दक्षिण अमेरिका
(५) खाजगी (५) वृद्धांची संस्था जास्त (५) उपजिविकेकरिता रोजगार उपलब्ध
Concept: undefined - undefined
Chapter:
[5]1.B | पुढील विधाने दिलेल्या सूचनेनुसार पूर्ण करा.
[1]1.B.1

अमेरिकेच्या संयुक्त संस्थानातील ॲपेलेशियन पर्वतीय प्रदेशात लोकवस्ती दाट आढळते कारण.

विषम नैसर्गिक परिस्थिती

दुर्गम पर्वतीय प्रदेश

लोह व दगडी कोळशाच्या खनिजांचा विकास

युद्धजन्य परिस्थिती

Concept: undefined - undefined
Chapter:
[1]1.B.2

मासेमारी क्षेत्रासाठीची सर्वोत्तम स्थिती

दंतूर किनारे, उथळ समुद्र, उष्ण हवामान, प्लवंकांची वाढ

उथळ समुद्र, उष्ण-थंड सागरी प्रवाहांचा संगम, प्लवंकांची वाढ, थंड हवामान

भूखंड मंच, प्लवंकांची वाढ, मासेमारीचा उत्तम कौशल्य, थंड हवामान

भूखंड मंच, दंतूर किनारे, प्लवंकांची वाढ, थंड हवामान

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.04] प्राथमिक आर्थिक क्रिया
[1]1.B.3

संयुक्त संस्थानांचे औदयोगिक क्षेत्र देशाच्या ईशान्य भागात स्थापन झाले आहे कारण.

तेथे लोकवस्ती दाट आहे.

तेथे मोठ्या प्रमाणावर भांडवल उपलब्ध होऊ शकते.

तेथे कोळसा लोहखनिजासारख्या खनिजांचा समृद्ध साठा उपलब्ध आहे.

तेथे वाहतूक मार्गांचे केंद्रीकरण झाले आहे.

Concept: undefined - undefined
Chapter:
[1]1.B.4

उत्तर भारतीय मैदानी प्रदेशात अनेक उपप्रदेश आहेत त्यापैकी.

नाईलचे मैदान

गंगा-यमुनेचे मैदान

मिसिसिपीचे खोरे

ॲमेझॉनचे खोरे

Concept: undefined - undefined
Chapter:
[1]1.B.5

प्रदेशाच्या विकासावर प्रभाव पडणारा प्रमुख नैसर्गिक घटक.

साधनसंपत्ती

लिंग गुणोत्तर

शाळेतील नोंदणी गुणोत्तर

रोजगार

Concept: undefined - undefined
Chapter:
[5]1.C | अचूक सहसंबंध ओळखा व लिहा:
[1]1.C.1

विधान (A): उष्णकटिबंधीय सदाहरित घनदाट वनातील वृक्षांचे लाकूड अतिशय टणक असते.

कारण (R): उष्णकटिबंधीय प्रदेशात व्यापारी तत्त्वावर लाकूडतोड व्यवसाय विकसित होऊ शकत नाही.

केवळ A बरोबर आहे.

केवळ R बरोबर आहे.

A आणि R हे दोन्ही बरोबर आहेत आणि R हे A चे अचूक स्पष्टीकरण आहे.

A आणि R हे दोन्ही बरोबर आहेत परंतु R हे A चे अचूक स्पष्टीकरण नाही.

Concept: undefined - undefined
Chapter:
[1]1.C.2

विधान (A): भारतात औद्योगिक प्रदेश विशिष्ट ठिकाणी केंद्रित झालेले आहेत.

कारण (R): भारत हा कृषिप्रधान देश आहे.

केवळ A बरोबर आहे.

केवळ R बरोबर आहे.

 A आणि R हे दोन्ही बरोबर आहे आणि R हे A चे अचूक स्पष्टीकरण आहे.

 A आणि R हे दोन्ही बरोबर आहे परंतु R हे A चे अचूक स्पष्टीकरण नाही.

Concept: undefined - undefined
Chapter:
[1]1.C.3

A: तृतीयक आर्थिक व्यवसायात निसर्गातून काही घेतले जात नाही.

R: केवळ सेवा दिली जात असल्याने त्या व्यवसायांना सेवा व्यवसाय म्हणतात.

केवळ A बरोबर आहे.

केवळ R बरोबर आहे.

A आणि R हे दोन्ही बरोबर आहे आणि R हे A चे अचूक स्पष्टीकरण आहे.

A आणि R हे दोन्ही बरोबर आहेत परंतु R हे A चे अचूक स्पष्टीकरण नाही.

Concept: undefined - undefined
Chapter:
[1]1.C.4

विधान (A): प्रत्येक औपचारिक प्रदेशाच्या वेगळ्या सीमा असतात, ज्यामुळे प्रदेश ओळखणे सोपे जाते.

कारण (R): ही क्षेत्रे आर्थिक क्रियांमुळे एकमेकांशी बांधलेली आहेत.

केवळ A बरोबर आहे.

केवळ R बरोबर आहे.

A आणि R हे दोन्ही बरोबर आहे आणि R हे A चे अचूक स्पष्टीकरण आहे.

A आणि R हे दोन्ही बरोबर आहेत परंतु R हे A चे अचूक स्पष्टीकरण नाही.

Concept: undefined - undefined
Chapter:
[1]1.C.5

विधान A: प्राकृतिक किंवा मानवी घटक स्थिर नसून ते अतिशय गतिशील आहेत, काळानुसार ते बदलतात.

कारण R: पृथ्वीवर सदैव परिवर्तन होत असल्याने तिच्या प्राकृतिक व सांस्कृतिक पर्यावरणात विविधता अढळते.

केवळ A बरोबर आहे.

केवळ R बरोबर आहे.

A आणि R हे दोन्ही बरोबर आहे आणि R हे A चे अचूक स्पष्टीकरण आहे.

A आणि R हे दोन्ही बरोबर आहेत परंतु R हे A चे अचूक स्पष्टीकरण नाही.

Concept: undefined - undefined
Chapter:
[5]1.D
[1]1.D.1

चुकीचा घटक ओळखा व लिहा:

खनिजांमुळे दाट लोकवस्तीचा बनलेला प्रदेश

ऑस्ट्रेलियातील वाळवंटी प्रदेशातील सोन्याच्या खाणीचा प्रदेश

नैऋत्य आशियातील खनिजतेल उत्पादक प्रदेश

भारतातील खनिज उत्पादक छोटा नागपूर पठार

उत्तर अमेरिकेतील प्रेअरी प्रदेश

Concept: undefined - undefined
Chapter:
[1]1.D.2

चुकीचा घटक ओळखा व लिहाः

नैसर्गिक साधनसंपत्तीवर अवलंबून असणारे प्राथमिक व्यवसाय –

शेती

शिकार

मोटार उदयोग

लाकूडतोड

Concept: undefined - undefined
Chapter:
Advertisements
[1]1.D.3

चुकीचा घटक ओळखा व लिहा:

स्थानमुक्त उद्योग 

सिमेंट निर्मिती उद्योग

घड्याळे निर्मिती उद्योग

हिरे तासणे उद्योग

केसाच्या पिना निर्मिती उद्योग

Concept: undefined - undefined
Chapter:
[1]1.D.4

चुकीचा घटक ओळखा व लिहा:

अंटार्क्टिका खंडात स्थायी मानवी वस्ती आढळत नाही.

अतिशीत हवामान

सुपीक जमीन

बर्फाच्छादित जमीन

दीर्घकालीन हिवाळा

Concept: undefined - undefined
Chapter:
[1]1.D.5

चुकीचा घटक ओळखा व लिहा:

प्राकृतिक भूगोलात अभ्यासले जाणारे घटक.

वातावरणाचे घटक

भूस्वरूप

सरोवरे

दळणवळण

Concept: undefined - undefined
Chapter:
[12]2 | खालील विधानांची भौगोलिक कारणे लिहा (कोणतेही चार).
[3]2.A

खालील विधानाचे भौगोलिक कारणे लिहा.

लोकसंख्येतील साक्षरतेचे प्रमाण हे देशाच्या आर्थिक व सामाजिक विकासाचे द्योतक असते.

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.02] लोकसंख्या - भाग २
[3]2.B

भौगोलिक कारणे दया.

भारतात शेती व्यवसाय मोठ्या प्रमाणात केला जातो.

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.04] प्राथमिक आर्थिक क्रिया
[3]2.C

भौगोलिक कारणे दया.

उद्योगधंद्याचे वितरण असमान असते.

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.05] द्वितीयक आर्थिक क्रिया
[3]2.D

भौगोलिक कारणे लिहा.

मध्य ऑस्ट्रेलियात उद्योगांचा विकास न होण्यामागे कोणते घटक जबाबदार आहेत?

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.05] द्वितीयक आर्थिक क्रिया
[3]2.E

खालील विधानाचे भौगोलिक कारणे लिहा.

निरक्षरता, दारिद्रय यांसारख्या घटकांचा प्रादेशिक विकासावर परिणाम होतो.

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.07] प्रदेश आणि प्रादेशिक विकास
[3]2.F

भौगोलिक कारणे लिहा.

भूगोल विषयाचे स्वरूप द्वैतवादी आहे.

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.08] भूगोल : स्वरूप व व्याप्ती
[9]3 | खालील फरक स्पष्ट करा (कोणतेही तीन):
[3]3.A

फरक लिहा.

भूमी उपयोजन आणि भूमी आच्छादन

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.03] मानवी वस्ती आणि भूमी उपयोजन
[3]3.B

फरक स्पष्ट करा.

सार्वजनिक उद्योग आणि खाजगी उद्योग

Concept: undefined - undefined
Chapter:
[3]3.C

फरक स्पष्ट करा.

प्राकृतिक प्रदेश व राजकीय प्रदेश

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.07] प्रदेश आणि प्रादेशिक विकास
[3]3.D

खालील फरक स्पष्ट करा:

प्रादेशिक विकास व प्रादेशिक असमतोल

Concept: undefined - undefined
Chapter:
[3]3.E

फरक स्पष्ट करा.

निसर्गवाद आणि संभाव्यवाद.

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.08] भूगोल : स्वरूप व व्याप्ती
[11]4
Advertisements
[6]4.A | दिलेल्या जगाच्या नकाशात पुढील बाबी योग्य सूची किंवा चिन्हांच्या साहाय्याने दाखवा आणि सूची तयार करा. (कोणतेहो सहा):

दिलेल्या जगाच्या नकाशात पुढील बाबी योग्य सूची किंवा चिन्हांच्या साहाय्याने दाखवा आणि सूची तयार करा.

  1. दक्षिण अमेरिका खंडातील विरळ लोकसंख्येचा प्रदेश
  2. लोकसंख्या संक्रमण अवस्थेतील दुसऱ्या टप्प्यातील आफ्रिकेतील एक देश
  3. महाराष्ट्रातील प्रमुख प्रशासकीय शहर
  4. ऑस्ट्रेलियातील पशुपालन क्षेत्र
  5. आशिया खंडातील मासेमारीत अग्रेसर देश
  6. केप ऑफ गुड होप जलमार्ग
  7. नाईल नदीचे खोरे
  8. सैबेरियाचे पठार
Concept: undefined - undefined
Chapter:
[5]4.B

दिलेल्या आलेखाचे वाचन करून त्यावरील प्रश्नांची उत्तरे लिहा.

प्रश्नः

  1. पुढील आलेखामध्ये काय दर्शविले आहे?
  2. सर्वांत जास्त शेतकऱ्यांची टक्केवारी कोणत्या दशकात दिसून येते?
  3. सर्वात कमी शेतमजुरांची टक्केवारी कोणत्या दशकात दिलेली आहे?
  4. दिलेल्या स्तंभालेखात कोणत्या घटकांची टक्केवारी सर्वच दशकात जास्त दिसून येते?
  5. वर्ष १९७१ मध्ये शेतकरी व शेतमजुरांची टक्केवारी किती आहे?
Concept: undefined - undefined
Chapter:
[12]5 | खालीलपैकी संक्षिप्त टिपा लिहा (कोणत्याही तीन):
[4]5.A

खालील संक्षिप्त टिपा लिहा.

जन्मदर आणि मृत्युदरातील सहसंबंध. 

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.01] लोकसंख्या - भाग १
[4]5.B

खालील संक्षिप्त टिप लिहा:

संमिश्र भूमी उपयोजन.

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.03] मानवी वस्ती आणि भूमी उपयोजन
[4]5.C

खालील संक्षिप्त टिपा लिहा.

शिकार व परिसंस्थेचा ऱ्हास

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.04] प्राथमिक आर्थिक क्रिया
[4]5.D

खालील संक्षिप्त टिप लिहा:

वाहतुकीची उद्योगाच्या विकासातील भूमिका.

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.05] द्वितीयक आर्थिक क्रिया
[4]5.E

खालील संक्षिप्त टिप लिहा:

संदेशवहनातील कृत्रिम उपग्रहांचे महत्त्व.

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.06] तृतीयक आर्थिक क्रिया
[8]6
[4]6.A

खालील उताऱ्याचे वाचन करून प्रश्‍नांची उत्तरे लिहा.

पशुपालन व्यवसायाचे जागतिक वितरण ३०° ते ६०° उत्तर व ३०° ते ५५° दक्षिण अक्षवृत्तादरम्यान झालेले दिसते. या व्यवसायावर हवामानाचा प्रभाव दिसून येतो. उत्तर गोलार्धामध्ये या व्यवसायाचा विकास जास्त झालेला आढळतो.

ऑस्ट्रेलिया आणि दक्षिण व उत्तर अमेरिका खंडातील पशुपालन विस्तीर्ण गवताळ कुरणे, अत्याधुनिक तंत्र, बाजारपेठ आणि जमिनीच्या मोठ्या भागावर उपलब्धता यांनी प्रभावित झालेले आहे. उत्तर अमेरिका, दक्षिण अमेरिका व ऑस्ट्रेलियामध्ये यांचा विकास व्यापारी दृष्टीने झाला. दक्षिण अमेरिका व उत्तर अमेरिकेतील पशुपालन उच्च तंत्रज्ञानावर आधारित असून तेथे या व्यवसायाचे यांत्रिकीकरण मोठ्या प्रमाणावर झालेले आहे. घनदाट वने, रोगट हवामान, निकृष्ट चारा असणाऱ्या विषुववृत्तीय प्रदेशात या व्यवसायाचा विकास फारसा झालेला नाही.

  1. पशुपालन व्यवसायाचे जागतिक वितरण कोणत्या अक्षवृत्ताच्या दरम्यान झालेले आढळते?
  2. पशुपालन व्यवसायाचा सर्वात जास्त विकास कोणत्या गोलार्धात झालेला आहे?
  3. ऑस्ट्रेलिया आणि दक्षिण व उत्तर अमेरिका खंडातील पशुपालन व्यवसाय कोणत्या घटकामुळे प्रभावित झालेले आहे?
  4. जगातील पशुपालन व्यवसायाचे यांत्रिकीकरण झालेले खंड कोणते?
Concept: undefined - undefined
Chapter:
[4]6.B | आकृती काढून नावे द्या (कोणतेही दोन):
[2]6.B.1

आकृती काढून नावे दया.

स्थिरावलेला मनोरा

Concept: undefined - undefined
Chapter:
[2]6.B.2

आकृती काढून नावे द्या.

वर्तुळाकार वस्ती

Concept: undefined - undefined
Chapter:
[2]6.B.3

सुबक आकृती काढा.

भूगोलाचा अन्य विषयांशी संबंध

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.08] भूगोल : स्वरूप व व्याप्ती
[8]7 | खालील प्रश्नांचे सविस्तर उत्तर लिहा (कोणताही एक).
[8]7.A

लोकसंख्येच्या वितरणावर परिणाम करणारे मानवी घटक स्पष्ट करा.

Concept: undefined - undefined
Chapter:
[8]7.B

व्यापारावर परिणाम करणारे घटक कोणते ते स्पष्ट करा.

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.06] तृतीयक आर्थिक क्रिया

Submit Question Paper

Help us maintain new question papers on Shaalaa.com, so we can continue to help students




only jpg, png and pdf files

Maharashtra State Board previous year question papers 12th Standard Board Exam [इयत्ता १२ वी] Geography [भूगोल] with solutions 2024 - 2025

     Maharashtra State Board 12th Standard Board Exam [इयत्ता १२ वी] question paper solution is key to score more marks in final exams. Students who have used our past year paper solution have significantly improved in speed and boosted their confidence to solve any question in the examination. Our Maharashtra State Board 12th Standard Board Exam [इयत्ता १२ वी] question paper 2025 serve as a catalyst to prepare for your Geography [भूगोल] board examination.
     Previous year Question paper for Maharashtra State Board 12th Standard Board Exam [इयत्ता १२ वी] -2025 is solved by experts. Solved question papers gives you the chance to check yourself after your mock test.
     By referring the question paper Solutions for Geography [भूगोल], you can scale your preparation level and work on your weak areas. It will also help the candidates in developing the time-management skills. Practice makes perfect, and there is no better way to practice than to attempt previous year question paper solutions of Maharashtra State Board 12th Standard Board Exam [इयत्ता १२ वी].

How Maharashtra State Board 12th Standard Board Exam [इयत्ता १२ वी] Question Paper solutions Help Students ?
• Question paper solutions for Geography [भूगोल] will helps students to prepare for exam.
• Question paper with answer will boost students confidence in exam time and also give you an idea About the important questions and topics to be prepared for the board exam.
• For finding solution of question papers no need to refer so multiple sources like textbook or guides.
Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×