मराठी

Science and Technology 1 [विज्ञान आणि तंत्रज्ञान १] Official 2023-2024 SSC (Marathi Medium) 10th Standard Board Exam [इयत्ता १० वी] Question Paper Solution

Advertisements
Science and Technology 1 [विज्ञान आणि तंत्रज्ञान १] [Official]
Marks: 40 Maharashtra State Board
SSC (Marathi Medium)

Academic Year: 2023-2024
Date & Time: 25th July 2024, 11:00 am
Duration: 2h
Advertisements
  1. सर्व प्रश्‍न सोडविणे आवश्यक आहे.
  2. प्रश्‍नाच्या उजवीकडे दिलेले अंक पूर्ण गुण दर्शवतात.
  3. प्रत्येक बहुपर्यायी प्रश्‍नाच्या उत्तराचे [प्रश्‍न क्र. 1 (अ)] मूल्यमापन केवळ प्रथम प्रयत्नातील पर्याय ग्राह्य धरून केले
    जाईल व त्यालाच गुण दिले जातील.
  4. आवश्यक तेथे शास्त्रीय व तांत्रिकदृष्ट्या योग्य नामनिर्देशित आकृत्या काढा.
  5. प्रत्येक मुख्य प्रश्‍न लिहिण्याची सुरुवात स्वतंत्र पानावर करावी.

[10]1
[5]1.A | दिलेल्या पर्यायांपैकी योग्य पर्यायाचा क्रमांक लिहा:
[1]1.A.i

आधुनिक आवर्तसारणीत अधातू कोणत्या खंडात आहेत?

s-खंड

p-खंड

d-खंड

f-खंड

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.02] मूलद्रव्यांचे आवर्ती वर्गीकरण
[1]1.A.ii

\[\ce{CuSO_{4{(aq)}} + Zn_{(s)} -> ZnSO_{4{(aq)}} + Cu_{(s)}}\]

हा ______ रासायनिक अभिक्रियेचा प्रकार आहे.

विस्थापन

दुहेरी विस्थापन

संयोग

अपघटन

Concept: undefined - undefined
Chapter:
[1]1.A.iii

विद्द्युतशक्तीचे एकक ______ आहे.

ज्यूल 

व्होल्ट 

वॅट 

कूलम

Concept: undefined - undefined
Chapter:
[1]1.A.iv

सूर्य क्षितिजाच्या थोडा खाली असताना देखील आपल्याला दिसतो याचे कारण ______.

प्रकाशाचे परावर्तन

प्रकाशाचे अपवर्तन

प्रकाशाचे अपस्करण

प्रकाशाचे अवशोषण

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.06] प्रकाशाचे अपवर्तन
[1]1.A.v

एल. पी. जी. मध्ये _____ हा एक ज्वलनशील घटक असतो.

मिथेन

इथेन

प्रोपेन

ब्युटेनॉल

इथिन

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.09] कार्बनी संयुगे
[5]1.B | खालील प्रश्‍नांची उत्तरे लिहा:
[1]1.B.i

सहसंबध स्पष्ट करा.

पितळ : तांबे आणि जस्त : : ब्रॉन्झ : ______

Concept: undefined - undefined
Chapter:
[1]1.B.ii | चूक की बरोबर ते लिहा.

बेंझीन हे एक सुगंधी संयुग आहे. 

बरोबर

चूक

Concept: undefined - undefined
Chapter:
[1]1.B.iii

गटात न बसणारा शब्द ओळखा.

निकटदृष्टिता

वृद्‌धदृष्टीता

दूरदृष्टीता

डोळ्यातील दृष्टीपटल

Concept: undefined - undefined
Chapter:
[1]1.B.iv

आपाती कोन 0° असल्यास अपवर्ती कोन किती असेल?

Concept: undefined - undefined
Chapter:
[1]1.B.v

विद्युतधारेच्या चुंबकीय परिणामावर कार्य करणाऱ्या कोणत्याही दोन उपकरणांची नावे लिहा.

Concept: undefined - undefined
Chapter:
[10]2
[2]2.A | (कोणतीही दोन)
Advertisements
[4]2.A.i

शास्त्रीय कारणे लिहा.

सोडीअम हा कायम रॉकेलमध्ये ठेवतात.

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.08] धातुविज्ञान
[2]2.A.ii

शास्त्रीय कारणे लिहा.

घड्याळ दुरुस्तीमध्ये साधी सूक्ष्मदर्शी वापरतात.

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.07] भिंगे व त्यांचे उपयोग
[2]2.A.iii

शास्त्रीय कारणे लिहा.

अवकाशातील कचऱ्याचे व्यवस्थापन करणे गरजेचे आहे.

Concept: undefined - undefined
Chapter:
[6]2.B | खालील प्रश्‍न सोडवा. (कोणतेही तीन):
[2]2.B.i

पाण्याचा निरपेक्ष अपवर्तनांक 1.33 असल्यास प्रकाशाचा पाण्यातील वेग किती?

(प्रकाशाचा निर्वातातील वेग = 3 × 108 m/s.)

Concept: undefined - undefined
Chapter:
[2]2.B.ii

आकृतीचे निरीक्षण करा आणि खालील प्रश्‍नांची उत्तरे लिहा.

  1. आकृतीत दाखवलेल्या प्रक्रियेचे नाव लिहा.
  2. वरील प्रक्रियेची व्याख्या लिहा.
Concept: undefined - undefined
Chapter:
[2]2.B.iii

  1. वरील रासायनिक अभिक्रिया ओळखा.
  2. A आणि B मधील अभिक्रियेचा प्रकार ओळखा.
Concept: undefined - undefined
Chapter:
[2]2.B.iv

स्तंभ क्र. 1 शी जुळेल या प्रकारे स्तंभ क्र. 2 व 3 ची फेरमांडणी करा.

स्तंभ क्र.1 स्तंभ क्र.2 स्तंभ क्र.3
(a) त्रिक एकवटलेले वस्तुमान व धनप्रभार थॉमसन
(b) अष्टक पहिल्या व तिसऱ्या अणुवस्तुमानांची सरासरी न्यूलँड्स
  आठव्या मूलद्रव्याचे गुणधर्म पहिल्यासारखे डोबरायनर
Concept: undefined - undefined
Chapter:
[2]2.B.v
[1]2.B.v.1

पुढील संज्ञांची व्याख्या लिहा.

मुक्तिवेग

Concept: undefined - undefined
Chapter:
[1]2.B.v.2

पुढील संज्ञाची व्याख्या लिहा.

मुक्‍तपतन

Concept: undefined - undefined
Chapter:
[15]3 | खालील प्रश्‍न सोडवा (कोणतेही पाच):
[3]3.A

दिलेल्या अभिक्रियेतून तुम्हाला कोणती माहिती मिळते?

\[\ce{CaCO3_{(s)} \overset{Δ}{->} CaO_{(s)} + CO_2 ↑}\]

Concept: undefined - undefined
Chapter:
[3]3.B

खालील किरणाकृतीचे निरीक्षण करा आणि खालील प्रश्‍नांची उत्तरे लिहा:

  1. आकृतीत दाखवलेले उपकरण ओळखा.
  2. दोन भिंगांच्या एकत्रित परिणामाने काय होते?
  3. वरील उपकरणाचा उपयोग लिहा.
Concept: undefined - undefined
Chapter:
[3]3.C

वरील परिच्छेद वाचा आणि दिलेल्या प्रश्‍नांची उत्तरे लिहा.

इंद्रधनुष्य ही निसर्गातील सुंदर घटना आहे. इंद्रधनुष्य हे प्रकाशाचे अपस्करण, अपवर्तन आणि आंतरिक परावर्तन या तीनही घटनांचा एकत्रित परिणाम आहे. प्रामुख्याने पाऊस पडून गेल्यानंतर आकाशात इंद्रधनुष्य दिसते. पाण्याचे अगदी लहान थेंब छोट्या लोलकाप्रमाणे कार्य करतात. जेव्हा वातावरणातील पाण्याच्या लहान थेंबामध्ये प्रकाशकिरण प्रवेश करतो तेव्हा पाण्याचे थेंब सूर्यप्रकाशाचे अपवर्तन व अपस्करण घडवून आणतात. नंतर थेंबाच्या आतमध्ये आंतरिक परावर्तन होते आणि शेवटी थेंबाबाहेर येताना त्याचे पुन्हा अपवर्तन होते. या सर्व नैसर्गिकघटनांचा एकत्रित परिणाम सप्तरंगी इंद्रधनुष्याच्या स्वरूपात पाहावयास मिळतो.
  1. इंद्रधनुष्य निर्मितीत कोणत्या तीन प्रमुख घटना कारणीभूत असतात?
  2. अपवर्तन कसे होते?
  3. इंद्रधनुष्य निर्मितीची आकृती काढा.
Concept: undefined - undefined
Chapter:
Advertisements
[3]3.D

खाली दिलेल्या आधुनिक आवर्त सारणीच्या दुसऱ्या आवर्ताच्या घटकांमधून, खालील प्रश्‍नांची उत्तरे द्या:

  1. दोन्ही कवच पूर्णपणे इलेक्ट्रॉन्सने व्यापलेले आहेत अशा मूलद्रव्यांची नावे सांगा.
  2. दोन्ही कवचात इलेक्ट्रॉन्सची संख्या समान असते त्या मूलद्रव्याचे नाव सांगा.
  3. या आवर्तातील सर्वाधिक विद्युतधन असलेले मूलद्रव्य कोणते?
Concept: undefined - undefined
Chapter:
[3]3.E

गुरुत्व त्वरण 'g' चे मूल्य कोणत्या घटकांवर अवलंबून असते ते स्पष्ट करा.

Concept: undefined - undefined
Chapter:
[3]3.F
[1]3.F.i

संज्ञा स्पष्ट करा.

धातुविज्ञान

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.08] धातुविज्ञान
[1]3.F.ii

संज्ञा स्पष्ट करा.

धातुके

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.08] धातुविज्ञान
[1]3.F.iii

संज्ञा स्पष्ट करा.

मृदा अशुद्धी

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.08] धातुविज्ञान
[3]3.G
[1]3.G.i

भारताने विकसित केलेल्या खालील उपग्रहमालिकांची नावे द्या:

दूरसंचार, दूरचित्रवाणी आणि हवामानशास्त्र-सेवा यासाठी कार्यरत असलेली उपग्रह मालिका

Concept: undefined - undefined
Chapter:
[1]3.G.ii

भारताने विकसित केलेल्या खालील उपग्रहमालिकांची नावे द्या:

शैक्षणिक क्षेत्रात कार्यरत असणारी उपग्रह मालिका

Concept: undefined - undefined
Chapter:
[1]3.G.iii

भारताने विकसित केलेल्या खालील उपग्रहमालिकांची नावे द्या:

पृथ्वीवरील कुठल्याही ठिकाणाचे निश्‍चित भौगोलिक स्थान सांगणारी उपग्रह मालिका

Concept: undefined - undefined
Chapter:
[3]3.H
[1.5]3.H.i

पाण्याचे असंगत आचरण म्हणजे काय?

Concept: undefined - undefined
Chapter:
[1.5]3.H.ii

थंड प्रदेशात जलचरांचे संरक्षण करण्यासाठी पाण्याच्या असंगत आचरणाची भूमिका स्पष्ट करा.

Concept: undefined - undefined
Chapter:
[5]4 | खालील प्रश्‍न सोडवा (कोणताही एक):
[5]4.A

खालील आकृतीचे निरीक्षण करून विचारलेल्या प्रश्नांची उत्तरे लिहा.

अ. वरील आकृतीत दर्शवलेले यंत्र ओळखा.

ब. या यंत्राचे कार्य कोणत्या तत्त्वावर आधारित आहे?

क. या यंत्राचे कार्य स्पष्ट करा.

ड. या यंत्राचा उपयोग लिहा.

Concept: undefined - undefined
Chapter: [0.04] विद्युतधारेचे परिणाम
[5]4.B

वरील परिच्छेद वाचा आणि दिलेल्या प्रश्‍नांची उत्तरे लिहा.

कार्बनी संयुगांमध्ये अनेक मूलद्रव्यांचा समावेश असतो. बहुसंख्य कार्बनी संयुगामध्ये हायड्रोजन या मूलद्रव्याचा समावेश कमी अधिक प्रमाणात असतो. ज्या संयुगांमध्ये केवळ कार्बन व हायड्रोजन ही दोनच मूलद्रव्ये असतात त्यांना हायड्रोकार्बन म्हणतात. हायड्रोकार्बन ही सर्वांत साधी व मूलभूत कार्बनी संयुगे आहेत. सर्वात लहान हायड्रोकार्बन म्हणजे एक कार्बन अणू व चार हायड्रोजन अणू यांच्या संयोगाने झालेला मिथेन \[\ce{CH4}\]. आपण मिथेनची संरचना आधीच पाहिली आहे. ईथेन हा आणखी एक हायड्रोकार्बन असून त्याचे रेणुसूत्र \[\ce{C2H6}\] आहे. ज्या कार्बनी संयुगांतील दोन कार्बन अणूंमध्ये दुहेरी किंवा तिहेरी बंब असतो त्यांना असंपृक्त संयुग म्हणतात. एथीनव ईथाइन हे असंपृक्त हायड्रोकार्बन आहेत. कार्बन-कार्बन दुहेरी बंध असलेल्या असंपृक्त हायड्रोकार्बनांना 'अल्कीन' म्हणतात. ज्यांच्या संरचनेमध्ये कार्बन-कार्बन तिहेरी बंध असतो अशा असंपृक्त हायड्रोकार्बनांना 'अल्काइन'असे म्हणतात. साधारणपणे असंपृक्त संयुगे ही संपृक्त संयुगांपेक्षा जास्त अभिक्रियाशील असतात.
  1. हायड्रोकार्बन म्हणजे काय?
  2. सर्वात लहान हायड्रोकार्बनचे नाव लिहा.
  3. असंपृक्त संयुगाची व्याख्या लिहा.
  4. फरक स्पष्ट करा - अल्कीन आणि अल्काइन.
Concept: undefined - undefined
Chapter:

Submit Question Paper

Help us maintain new question papers on Shaalaa.com, so we can continue to help students




only jpg, png and pdf files

Maharashtra State Board previous year question papers 10th Standard Board Exam [इयत्ता १० वी] Science and Technology 1 [विज्ञान आणि तंत्रज्ञान १] with solutions 2023 - 2024

     Maharashtra State Board 10th Standard Board Exam [इयत्ता १० वी] question paper solution is key to score more marks in final exams. Students who have used our past year paper solution have significantly improved in speed and boosted their confidence to solve any question in the examination. Our Maharashtra State Board 10th Standard Board Exam [इयत्ता १० वी] question paper 2024 serve as a catalyst to prepare for your Science and Technology 1 [विज्ञान आणि तंत्रज्ञान १] board examination.
     Previous year Question paper for Maharashtra State Board 10th Standard Board Exam [इयत्ता १० वी] -2024 is solved by experts. Solved question papers gives you the chance to check yourself after your mock test.
     By referring the question paper Solutions for Science and Technology 1 [विज्ञान आणि तंत्रज्ञान १], you can scale your preparation level and work on your weak areas. It will also help the candidates in developing the time-management skills. Practice makes perfect, and there is no better way to practice than to attempt previous year question paper solutions of Maharashtra State Board 10th Standard Board Exam [इयत्ता १० वी].

How Maharashtra State Board 10th Standard Board Exam [इयत्ता १० वी] Question Paper solutions Help Students ?
• Question paper solutions for Science and Technology 1 [विज्ञान आणि तंत्रज्ञान १] will helps students to prepare for exam.
• Question paper with answer will boost students confidence in exam time and also give you an idea About the important questions and topics to be prepared for the board exam.
• For finding solution of question papers no need to refer so multiple sources like textbook or guides.
Share
Notifications

Englishहिंदीमराठी


      Forgot password?
Use app×